Í fyrsta sinn fleiri börn með of­fitu en í undirþyngd

Greiningin byggir á gögnum frá yfir 190 löndum og gefa niðurstöður meðal annars til kynna að fjöldi barna á aldrinum fimm til nítján ára sem eru í undirþyngd hafi lækkað hlutfallslega úr 13% á árinu 2000 og niður í 9,2%. Á sama tíma hefur hlutfall barna með offitu farið vaxandi, en um 3% barna glímdu við offitu árið 2000 samanborið við 9,4% nú.

Kúvending í neyslumynstri í ákveðnum ríkjum frá aldamótum

Þannig mælast fleiri börn með offitu en þau sem eru í undirþyngd í nær öllum heimshlutum, að frátalinni Afríku sunnan Sahara og í Suður-Asíu. Hlutfall barna í offitu mælist einna hæst í Kyrrahafslöndum þar sem allt að 38% barna á aldrinum fimm til nítján ára teljast vera of feit. Þar er um að ræða tvöföldun á fjölda barna með offitu frá aldamótum en þróunin er einkum rakin til breyttra matarvenja vegna aukins innflutnings á ódýrum og óhollum matvælum.

Ríkari lönd á borð við Síle, Bandaríkin og Sameinuðu arabísku furstadæmin komast einnig á blað þar sem hlutfall offitu meðal barna er hvað hæst að því er fram kemur í tilkynningu um helstu niðurstöður sem birtar voru um miðjan september.

Vannæring skilgreind með víðtækari hætti en áður

„Þegar við tölum um vannæringu, þá erum við ekki lengur bara að tala um of létt börn,“ er haft eftir Catherine Russell, framkvæmdastjóra UNICEF, í tilkynningunni. „Vannæring er vaxandi áhyggjuefni sem getur haft áhrif á heilsu og þroska barna. Ofur-unnin matvæli eru í auknum mæli að taka við af ávöxtum, grænmeti og prótíni á tímum þar sem næring gegnir mikilvægu hlutverki í vexti, hugræns þroska og andlegri heilsu,“ segir Russell.

Börn eru metin í ofþyngd þegar þau eru umtalsvert þyngri en talið er hollt miðað við aldur þeirra, kyn og hæð. Offita aftur á móti er alvarlegt tilfelli ofþyngdar sem leitt getur meðal annars til aukinnar hættu á háum blóðþrýstingi og lífshættulegum sjúkdómum síðar á lífsleiðinni, á borð við sykursýki tvö, hjarta- og æðasjúkdóma og krabbamein.

Ofurunnin matvæli tröllríði markaðnum

Á meðan vannæring sem orsakar undirþyngd er enn viðvarandi vandamál, einkum meðal yngri barna í fátækari ríkjum, virðist offita vera vaxandi vandamál víðast hvar um heiminn meðal barna og unglinga á aldrinum fimm til nítján ára samkvæmt skýrslunni. Nýjustu gögn gefi til kynna að eitt af hverjum fimm börnum á þeim aldri séu í yfirþyngd, og þar af mörg með offitu.

Varað er við því í skýrslunni að ofurunnin matvæli og skyndibiti, sem ríkur er af sykri, unninni sterkju, salti, óhollri fitu og aukaefnum, móti mataræði barna í gegnum óheilbrigt matvælaumhverfi og því sé ekki hægt að skella skuldinni á persónulegt val einstaklinga á þeim mat sem það neytir. Óhollar matvörur af þessum toga tröllríði markaðnum, bæði í verslunum og skólum, á sama tíma og stafræn markaðssetning gefi framleiðendum drykkjar- og matvæla mikil völd og aðgang að ungum neytendum.

Fjallað var um ofþyngd barna í Kompás árið 2019.