Utan vallar: Peder­sen ætti að vera þjóð­hetja

Laugardalshöllin er auðvitað fyrir lifandis löngu úr sér gengin og þörfin fyrir nýja höll verður ríkari með hverjum deginum. En Höllin er okkar ónýti hjallur og þegar vel gengur er hvergi skemmtilegra að vera. Þarna myndast einstök stemmning.

Höllin geymir minningar og ein þeirra sem mun lifa er frá sunnudeginum þegar Ísland vann frækinn sigur á Tyrklandi, 83-71, og tryggði sér þar með sæti á EM næsta haust.

„Þetta var stórkostlegur sigur. Extra sætur þar sem Ungverjaland vann Ítalíu. Mér fannst þetta einn besti leikur sem við höfum spilað, gríðarleg orka í öllum og allir sem komu inn af bekknum skiluðu sínu. Það hjálpaði okkur að byrja sterkt, við fengum fólkið í stúkunni með okkur strax og þau voru með orku á pöllunum allan leikinn. Sem er mjög mikilvægt fyrir okkur því við þrífumst á þessum stuðningi. Þetta var bara alveg frábært,“ sagði Pedersen í samtali við Vísi eftir leikinn í Höllinni í fyrradag.

Þrátt fyrir að vera orðinn vanur maður, enda komið Íslandi á þrjú stórmót, var ljóst að augnablikið var stórt og mikilvægt fyrir Pedersen. Hann er vanalega yfirvegunin uppmáluð en stundum taka tilfinningarnar yfir, aldrei á ýktan hátt heldur bara nóg til þess að sjá að íslenska landsliðið skiptir hann máli.

Enginn verið lengur

Pedersen hefur enda þjálfað landsliðið í ellefu ár. Það er hellings tími. Enginn landsliðsþjálfari í stóru boltagreinunum þremur (fót-, hand- og körfubolta) hefur verið samfleytt lengur með lið en Pedersen með karlalandsliðið í körfubolta.

Það er kannski erfitt að trúa því en það eru ekki nema fjórtán ár síðan Körfuknattleikssamband Íslands hafði ekki efni á því að halda úti landsliði. Frá 29. ágúst 2009 til 23. júlí 2011 spilaði karlalandsliðið enga leiki. Það er ótrúlegt að hugsa til þess í dag.

Landsliðið var endurreist 2011 og Svíinn Peter Öqvist hóf uppbygginguna. Í mars 2014 var Pedersen ráðinn eftirmaður hans, nokkrum mánuðum síðar tryggðu Íslendingar sér sæti á EM í fyrsta sinn og framhaldið þekkja flestir. Við erum á leið á þriðja Evrópumótið á tíu árum og ef skot Elvars Más Friðrikssonar í Georgíu hefði verið nokkra sentímetra í hina áttina hefði Ísland keppt á HM 2023.

Árangurinn er eftirtektarverður og það þarf varla að taka fram að Ísland er langfámennasta þjóðin sem hefur komist á EM. Og núna erum við komin þangað í þriðja sinn.

Sama niðurstaða, ólík upplifun

Þrátt fyrir að hafa tapað öllum leikjunum á EM 2015 eru dagarnir í Berlín litaðir rósrauðum bjarma. Þetta var jú allt svo nýtt og ferskt, stúkan blá og ekki möguleiki að vera svekktur út í íslenska liðið sem sýndi á köflum aðdáunarverða frammistöðu gegn risakörfuboltaþjóðunum Þýskalandi, Ítalíu, Serbíu, Spáni (sem stóð uppi sem sigurvegarar) og Tyrklandi. Hver getur til dæmis gleymt skotinu hans Loga Gunnarssonar í Tyrkjaleiknum?

Niðurstaðan á EM 2017 var sú sama og 2015 en tilfinningin allt önnur. Töpin voru stærri og stemmningin súrari. Og í fyrsta sinn heyrðist gagnrýni á Pedersen. Að þessu sinni gerðu stuðningsmenn sér meiri vonir um að vinna leik en andstæðingarnar voru litlu lakari en tveimur árum fyrr. Grikkland, Pólland, Frakkland, Slóvenía (sem vann mótið með þarna Luka gaurinn) og heimalið Finnlands.

Ísland mætir í þriðja sinn á stóra sviðið næsta haust og fyrsti sigurinn kemur vonandi þá. Og ævintýri á EM er kannski það sem Pedersen þarf til að komast í þjóðhetjutölu hjá Íslendingum.

Hann mun eflaust seint ná hæðum Bogdans Kowalczyk og Lars Lagerbäck í þeim efnum. Til þess er samband þjóðarinnar við körfuboltann ekki jafn náið og við handboltann og fótboltann.

Faldara landslið

Svo er karlalandsliðið í körfubolta miklu faldara en handbolta- og fótboltalandsliðin. Landsleikirnir eru ekki margir og sárafáir hér á landi. Kastljósið beinist því svo sjaldan að landsliðinu og í skamman tíma í einu. Landsleikir í handbolta eru einnig fáir en Strákarnir okkar í handboltalandsliðinu eiga alltaf sinn stórmótajanúar. Körfuboltinn hefur bara fengið tvö svoleiðis tækifæri.

Pedersen virðist líka kunna ágætlega við sig á kantinum. Hann sækist ekki í athygli og KKÍ teflir honum sjaldan fram. Það skal þó tekið fram að leitun er að viðkunnanlegri manni í þessum bransa en Pedersen. 

Hann er líka hógværðin uppmáluð og er gjarn á að útdeila hrósi til aðstoðarmanna sinna. Nærtækast er að nefna hversu mikið Pedersen hældi Baldri Þór Ragnarssyni fyrir hans þátt í sigrinum frækna á Ítalíu í fyrra.

Kannski er þessi bráðum sextugi Kanadamaður sem hefur alið manninn í Danmörku síðan 1989 líka bara sáttur meðan athyglin er annars staðar en á honum. En virðinguna á hann skilið og hver veit nema aðdáunin fylgi með einhvers konar EM-ævintýri næsta haust.

Það mikilvægasta er samt að leikmenn virðast vera hrifnir af því sem Pedersen hefur fram að færa. Það kom meðal annars fram í stórskemmtilegu landsliðs-GAZI Pavels Ermolinskijs, Helga Más Magnússonar, Jóns Arnórs Stefánssonar og Hlyns Bæringssonar fyrir leikina gegn Ítalíu síðasta haust.

Réttur maður á réttum tíma 

Jón Arnór segir að Pedersen hafi verið rétti maðurinn til að taka við landsliðinu af hinum stranga Öqvist sem hafi unnið mikilvægt starf við endurreisnina.

„Hann kom inn á hárréttum tíma. Þá kemur þessi rólegi, yfirvegaði þjálfari sem er samt ofboðslega nákvæmur í öllu. Góður þjálfari, náði ofboðslega vel til okkar og hafði mikla trú á okkur,“ sagði Jón Arnór og félagar hans bættu við að Pedersen væri þjálfari sem leikmenn vildu standa sig vel fyrir.

Jón Arnór og félagar hans í 1982-árganginum; Hlynur, Helgi og Jakob Örn Sigurðarson voru í lykilhlutverki þegar Pedersen tók við landsliðinu ásamt Loga, Pavel og Hauki Helga Pálssyni.

Síðan eru liðin mörg ár og kynslóðaskiptunum löngu lokið. Nú er það raunar svo að ungu mennirnir á EM 2017; Martin Hermannsson, Elvar og Tryggvi Snær Hlinason eru orðnir burðarstólparnir og reynslumestu mennirnir í landsliðinu ásamt Hauki Helga og Ægi Þór Steinarssyni.

Pedersen hefur haldið gríðarlega vel utan um þessi kynslóðaskipti og breytingarnar á landsliðinu. Það virðist líka vera þægilegt fyrir leikmenn að koma inn í íslenska hópinn og liðsheildin virkar gríðarlega sterk.

Allt þetta er vitnisburður um hæfni Pedersens sem þjálfara. Hann er fær í sínu fagi og við erum heppinn að hafa hann. Fögnum honum sem þjóðhetjunni sem hann ætti að vera.