Aðal­með­ferð í hryðjuverkamálinu hefst: „Full á­stæða til þess að vera bjart­sýnn“

Hryðjuverkamálið hófst þann 21. september árið 2022 þegar sérsveit Ríkislögreglustjóra og Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu ruddust inn í iðnaðarbil í Mosfellsbæ og handtóku þar þrjá menn. Einn var handtekinn í Kópavogi í tengslum við aðgerðir lögreglu. Svo fór að tveir mannanna Sindri Snær Birgisson, 26 ára, og Ísidór Nathansson, 25 ára, voru úrskurðaðir í gæsluvarðhald á grundvelli gruns um skipulagningu hryðjuverka.

Þann níunda október árið 2022 var gefin út ákæra á hendur mönnunum tveimur. Sindri Snær var ákærður fyrir tilraun til hryðjuverka og vopnalagabrot og Ísidór fyrir hlutdeild í tilraun til hryðjuverka, vopnalagabrot og minniháttar fíkniefnabrot

Vísað frá héraði

Þann 6. febrúar árið 2023 vísaði Héraðsdómur Reykjavíkur málinu frá dómi á þeim grundvelli að slíkir ágallar væru á tilgreiningu hinnar ætluðu refsiverðu háttsemi er varðaði hryðjuverk að erfitt væri að halda uppi vörnum fyrir þá Sindra og Ísidór. Ákæran væri því haldin slíkum annmörkum að hún fullnægði ekki skilyrðum laga um meðferð sakamála.

Fjórum dögum síðar staðfesti Landsréttur frávísunarúrskurð og ákæruvaldið var komið aftur á byrjunarreit í málinu. Símon Sigvaldason, einn þriggja Landsréttardómara, skilaði sératkvæði og sagði vissulega galla á ákærunni en þó ekki slíkir að vísa þyrfti frá dómi. Hann taldi að fella ætti úr gildi úrskurðinn úr héraði.

Ákæra í hryðjuverkamálinu, taka tvö

Þann 12. júní síðastliðinn var ný ákæra þingfest í málinu. Sú var öllu ítarlegri og þar var farið yfir meinta skipulagningu hryðjuverka. 

Í henni var órum þeirra Sindra Snæs og Ísidórs um að myrða nafngreint fólk og fremja hryðjuverk lýst og farið yfir samskipti þeirra um aðdáun þeirra á óþokkum á borð við Fjotolf Hansen, sem betur er þekktur sem Anders Behring Breivik.

Vísir fjallaði ítarlega um seinni ákæruna og rakti málið allt við það tækifæri.

Seinni ákæran hlaut þó ekki náð fyrir augum Daða Kristjánssonar héraðsdómara, sem féllst á kröfu Sveins Andra Sveinssonar, verjanda Sindra Snæs, um frávísun málsins.

Landsréttur ósammála og dómarinn fékk reisupassann

Héraðssaksóknari kærði úrskurð Daða til Landsréttar og krafðist þess að málið yrði tekið til efnismeðferðar. Landsréttur felldi frávísunarúrskurðinn úr gildi þann 23. október síðastliðinn.

Sveinn Andri sagðist þá vera ósammála niðurstöðu Landsréttar og sagði að niðurstaða héraðsdóms hefði verið vel rökstudd.

„En Landsréttur hefur lokaorðið. En það má kannski segja að maður vill fiska eitthvað jákvætt út úr þessu þá verður hreinlegra og betra til lengri tíma litið að fá hreina og klára sýknu frekar en að málið endi úti í skurði eins og allt stefndi í.“

Karl Ingi Vilbergsson, sem sækir málið fyrir hönd ákæruvaldsins, ákvað í kjölfarið að fara fram á það að Daði úrskurðaði um eigið vanhæfi í málinu. Hann taldi að Daði hefði með frávísunarúrskurði sínum tekið efnislega afstöðu til ákærunnar.

Daði hélt nú ekki og Karl Ingi kærði þann úrskurð til Landsréttar, sem féllst á að Daði væri vanhæfur. Þá niðurstöðu var Sveinn Andri ekki sáttur með.

Fjölskipaður dómur og sakborningar mega hlýða hvor á annan

Nú er svo komið að aðalmeðferð hefst loksins klukkan 09:15 í dag í sal 101 í Héraðsdómi Reykjavíkur. Sveinn Andri segir í samtali við Vísi að ákveðið hafi verið að dómur í málinu verði fjölskipaður. Enginn sérfræðingur sé meðal dómenda, líkt og oftast er þegar dómar eru fjölskipaðir, heldur dæmi þrír embættisdómarar í málinu. Það sé einfaldlega vegna umfangs og efnis málsins.

Þá segir hann að tekist hafi verið á um ýmislegt frá því að ljóst varð að málið fengi efnislega meðferð. Auk vanhæfis dómara hafi ákæruvaldið til dæmis krafist þess að sakborningarnir tveir fengu ekki að hlýða hvor á annan. Dómurinn hafi ekki fallist á það.

Það þýði þó ekki endilega að fjölmiðlum verði frjálst að flytja fréttir af aðalmeðferðinni fyrir málflutning næsta föstudag. Færst hefur í aukana að dómarar nýti sér heimild í lögum um meðferð sakamála til þess að banna fréttaflutning á meðan skýrslutökur fara fram.

Ákæruvaldinu hafi ekki tekist að sanna ásetning

Að lokum segir Sveinn Andri að hann sé nokkuð brattur fyrir aðalmeðferðinni, sem áætlað er að taki heila fimm dag.

„Það er full ástæða til þess að vera bjartsýnn. Af því að ákæruvaldinu hefur, að mínu mati, með engu móti tekist að leiða að því líkur að þarna hafi tilraunaásetningur verið til staðar.