Reglur um hljóð­upp­tökur við­varandi vanda­mál hjá Ís­lands­banka

Í athugun fjármálaeftirlitsins var tekið til skoðunar hvort Íslandsbanki hafi uppfyllt skyldur um skráningu og varðveislu símtala og annarra rafrænna samskipta. 

 Í sáttinni segir að slíkum reglum sé ætlað að efla vernd fjárfesta, bæta markaðseftirlit og auka réttarvissu í þágu verðbréfafyrirtækja og viðskiptavina þeirra. Með símtalsupptökum og öðrum skrám um samskipti sé hægt að færa sönnur á fyrirmæli viðskiptavina og gera eftirlitsaðilum kleift að sinna eftirliti með að farið hafi verið að lögum og reglum í starfseminni.

Skyldan um varðveislu á símtalsupptökum og öðrum rafrænum samskiptum gildi um allan búnað sem verðbréfafyrirtæki lætur starfsmanni í té eða heimilar að nota. Verðbréfafyrirtæki eigi að gera ráðstafanir til að koma í veg fyrir að notaður sé búnaður sem það hefur ekki heimilað notkun á.

Aðeins tólf prósent símatala hljóðrituð

Í hlutverki bankans sem umsjónaraðila í útboði Bankasýslu ríkisins vegna sölu á 22,5 prósent eignarhlut ríkisins í honum, fólst meðal annars að hafa samband við viðskiptavini og bjóða þeim að vera þátttakendur í útboðinu. 

Í því skyni áttu starfsmenn Íslandsbanka í samskiptum við viðskiptavini á degi útboðsins, hinn 22. mars 2022. Nánar tiltekið var tölvupóstur sendur á tiltekna viðskiptavini bankans þar sem vakin var athygli á útboðinu og þeim boðin þátttaka í því. Í kjölfarið áttu starfsmenn bankans símtöl við þessa viðskiptavini, oftast að frumkvæði bankans, til þess að vekja athygli á útboðinu og tölvupóstinum sem sendur var á viðskiptavinina vegna þess.

„Af gögnum málsins má ráða að starfsmenn Verðbréfamiðlunar hringdu 86 símtöl á útboðsdegi til viðskiptavina og hugsanlegra þátttakenda í útboðinu. Af þeim símtölum voru þrjú hljóðrituð. Starfsmenn Eignastýringar áttu 88 samskonar símtöl og voru 19 af þeim hljóðrituð. Þá átti Fyrirtækjaráðgjöf 10 símtöl af þessu tagi og var ekkert þeirra hljóðritað,“ segir í sáttinni.

Það gerir aðeins 22 af 184 símtölum, sem voru hljóðrituð eða aðeins tólf prósent.

Ekkert breyttist þrátt fyrir ítrekaðar aðfinnslur regluvarðar

Í áfangaskýrslu innri endurskoðanda Íslandsbanka er fjallað um langvarandi vandamál hjá bankanum vegna skorts á hlítni við ákvæði laga og innri reglna um rekjanleika samskipta vegna viðskipta með fjármálagerninga. Í kafla viðauka við skýrsluna, þar sem fjallað er um vanrækslu starfsmanna verðbréfamiðlunar og eignastýringar á því að tryggja að símtöl við viðskiptavini í útboðinu séu tekin upp, kemur fram að regluvarsla hafi reglulega bent á þennan veikleika. Tekið er fram að ítrekaðar ábendingar og fræðsla af hálfu regluvörslu virðist ekki hafa dugað til að breyta starfsháttunum.

Fjármálaeftirlitið skoðaði ársskýrslur regluvörslu fyrir árin 2019, 2020 og 2021 þar sem fram koma ítrekaðar athugasemdir og úrbótakröfur sem varða símanotkun og símtalsupptökur.

Regluvörður Íslandsbanka þegar útboðið fór fram, Rut Gunnarsdóttir, sagði starfi sínu lausu í mars þessa árs.