Ríkisendurskoðun lætur liggja að því að Bankasýslan hafi brotið lög

Ríkisendurskoðun hefur lokið við skýrslu sína um söluna á Íslandsbanka og skilað til Alþingis. 

Skýrslan var birt á vef Ríkisendurskoðunar í morgun eftir að henni var lekið til fjölmiðla í gær. Bankasýsla ríkisins sá um sölu á 22,5 prósenta hlut ríkisins í Íslandsbanka í mars í lokuðu útboði til svokallaðra hæfra fjárfesta með tilboðsfyrirkomulagi. 

Eftir mikla gagnrýni í samfélaginu á framkvæmd sölunnar ákvað fjármálaráðherra að fela Ríkisendurskoðun að gera úttekt á ferlinu. Upphaflega stóð til að skýrslan yrði tilbúin í júní á þessu ári en henni var ítrekað frestað.

Í skýrslunni sem telur 72 blaðsíður og er mikill áfellisdómur yfir söluferlinu kemur meðal annars fram standa hafi þurft betur að undirbúningi og framkvæmd sölunnar á Íslandsbanka.

Upplýsingagjöf Bankasýslu og fjármála-og efnahagsráðuneytis til Alþingis um söluferlið hafi verið gölluð.

Ekki hafi verið gerðar tilhlýðilegar kröfur til hæfni söluaðila og vegna annmarka á framkvæmdinni hafi eftirspurn eftir bréfum verið vanmetin þegar lokaverð bréfa var ákveðið.

Ráðgjafar Bankasýslunnar hafi af ótta við að erlendir fjárfestar féllu frá þátttöku í útboðinu lagt til að gengið yrði ekki hærra en 117 krónur á hlut. Ríkisendurskoðun telur að verðmyndun í ferlinu hafi gefið tilefni til að ákvarða hærra leiðbeinandi lokaverð. Vanmat á eftirspurn kunni að hafa haft áhrif á niðurstöðu útboðsins og skaðaða hagsmuni ríkissjóðs.

Bankasýslan hafi brotið lög 155/2012

Bankasýslan hafi lagt til við ráðherra að eignarhluturinn skyldi seldur á lægra verði til að ná fram öðrum markmiðum en stofnunnni hafi borið samkvæmt lögum nr 155/2012 eða að ná fram hæsta verði. Með öðrum orðum að Bankasýslan hafi farið á svig við lög við söluna. Ríkisendurskoðun er þarna að vísa til laga um sölumeðferð eignarhluta ríkisins í fjármálafyrirtækjum þar sem kemur fram að leita eigi hæsta verðs eða markaðsverðs fyrir eignarhluti ríkisins í fjármálastofnunum.

Fram kemur að ekki hafi verið tekið nægjanlegt tillit til orðsporsáhættu, eða gætt að meginreglum um gagnsæi og hlutlægni. Þá hafi jafnræði fjárfesta ekki verið tryggt. Þá kemur fram að tilboðsfyrirkomulagið sem var notað við söluna falli ekki vel að endurskoðun og prófun eins og ákvarðanir stjórnvalda þurfi jafnana að gera en í svörum Bankasýlsunnar um það var ferlinu fremur líkt við list en vísindi.

Ríkisendurskoðandi baðst undan viðtali fyrir hádegisfréttir þar til hann væri búinn að gefa stjórnskipunar-og eftirlitsnefnd Alþingis skýrslu í dag.