Vilja tugmilljarða króna úrgangsbrennslu á Álfsnes

Urðun úrgangs í Álfsnesi verður hætt í lok ársins 2023. En úrgangurinn hættir ekki að verða til, og eitthvert þarf hann að fara.

„Þó að það sé mögulegt í dag að flytja úrgang út til brennslu teljum við að þeir möguleikar séu að þrengjast og til framtíðar sé áhættan að veðja á það ekki ásættanleg fyrir okkur. Þess vegna þurfum við að hefja vandaðan undirbúning að því að byggja hátækniúrgangsbrennslu á Íslandi,“segir Helgi Þór Ingason verkefnisstjóri og ritstjóri nýrrar skýrslu, sem er afrakstur samráðs allra helstu aðila í úrgangsmeðhöndlun á Íslandi.

Þar er niðurstaðan sú að stefna beri að úrgangsbrennslu sem geti afkastað allt að 130.000 tonnum á ári og staðarvalskönnun leiðir í ljós að Álfsnesið sé fýsilegur kostur, enda falla rúm 80% af sorpi til á suðvesturhorni landsins. Praktískt með tilliti til flutninga, einfaldlega.

Þarna er talað um allt að þrjátíu og fimm milljörðum króna sem kostar að reisa svona nokkuð, heldurðu að það geti orðið ásteytingarsteinn?

„Þegar maður hefur alist upp við að taka úrganginn og moka honum ofan í holu og moka yfir, þá er allt dýrt sko. En nú erum við að hætta því og þá stöndum við frammi fyrir að taka þennan úrgang og pakka honum og frakta honum til Evrópu. Þar borgum við hliðgjöld, sem kostar fullt af peningum, þannig að kostnaðurinn við þetta er að hækka og hann lendir á okkur hvort sem okkur líkar betur eða verr,“ segir Helgi Þór.

Hátæknibrennslan myndi að auki framleiða rafmagn og heitt vatn og mun einnig reka sig á hliðgjöldum. Mannvirki af þessari gerð eru ekki talin raska byggð og eru víða staðsett inni í þéttbýli erlendis. Nú er að sögn skýrsluhöfunda næsta skref að stofna félag utan um verkefnið og keyra það af stað.

Eins og Helgi segir væri hægt að flytja sorpið út áfram enn um sinn, en sífellt þrengir að þeirri leið. Stefnubreytingar Evrópusambandsins hafa leitt til þess að nokkur lönd sem tekið hafa við úrgangi frá Íslandi á undanförnum árum virðast stefna að því að loka fyrir innflutning, segir í skýrslunni. Ætla megi að sú þróun haldi áfram og að áhætta sem fylgi því að treysta á útflutning sé ekki ásættanleg.

Fyrir liggur að hliðgjöldin munu ráðast fyrst og fremst af því eignarformi sem verður fyrir valinu.

Verði brennslan alfarið í opinberri eigu er líklegt að hliðgjald þyrfti að vera 20 krónur á kíló en verði hún alfarið í einkaeigu er líklegt að hliðgjald yrði 40 krónur.