Vara við skorti á ferskvöru vegna faraldursins í Evrópu

Skortur á ferskum ávöxtum og grænmeti í Evrópu er viðbúinn vegna áhrifa kórónuveirufaraldursins á vöruflutninga og starfsfólk sem týnir uppskeruna. Til skoðunar er að draga úr skorti með því að búa til sérstakar akreinar fyrir vöruflutninga með ferskvöru yfir landamæri innan Evrópu.

Flest ferskvara berst enn í stórmarkaði Evrópu en byrjað er að þrengja að framboðinu víða, þar á meðal í Afríku og Evrópu þar sem mikið af grænmeti og ávöxtum álfunnar eru framleiddir. Því gæti borið á tómum hillum í verslunum á næstunni, að sögn Reuters-fréttastofunnar.

Þannig hefur um helmingur þeirra sem vinna við uppskeru á grænum baunum í Keníu sem eru sendar til Evrópu verið sendur heim til sín því framleiðendur geta ekki komið vöru sinni inn í Evrópu vegna faraldursins. Í Suður-Afríku á 21 daga útgöngubann að taka gildi í þessar viku sem torveldar vöruflutninga þaðan.

„Við vorum í tiltölulega góðri stöðu þar til fyrr í þessari viku en nú eru hlutirnir að verða virkilega erfiðir,“ segir Hans Muylaert-Gelein, framkvæmdastjóri Fruits Unlimited, fyrirtækis í Suður-Afríku, sem flytur ávexti og grænmeti til Bretlands.

„Fleiri og fleiri flugferðir eru kyrrsettar þannig að ég býst við miklum röskunum,“ segir hann.

Aðeins helmingur farandverkamannanna komst til Spánar

Í Evrópu er það skortur á farandverkamönnum sem setur strik í reikning framleiðenda grænmetis og ávaxta. Von var á um 16.000 farandverkamönnum frá Marokkó í Huelva-héraði á Spáni til að týna jarðaber og aðra ávexti. Spánn er stærsti útflytjandi ávaxta í Evrópu. Innan við helmingur verkamannanna komst til landsins áður en Marokkó lokaði landamærum sínum til 20. apríl.

Ferðatakmarkanir innan Evrópusambandsins tefja einnig vöruflutninga. Dæmi er um allt að átján klukkustunda biðtíma við suma landamærastöðvar. Evrópusambandið hefur hvatt aðildarríki sín til þess að liðka til fyrir vöruflutningum með sérstökum „grænum akreinum“ þar sem biðtími verði ekki meiri en korter.

Þá segir Norbert Lins, formaður landbúnaðarnefndar Evrópuþingsins, að framkvæmdastjórnin og aðildarríkin ættu að finna leið til þess að leyfa ferðir farandverkamanna á milli landa á uppskerutímanum jafnvel þó að ferðatakmarkanir séu annars í gildi vegna faraldursins.

Stórmarkaðir hafa þegar glímt við mikla eftirspurn sums staðar þegar viðskiptavinir hamstra vörur af ótta við faraldurinn. Þýska lágvöruverðsverslunarkeðjan Aldi segir að framboð á ávöxtum og grænmeti sé tryggt en að fyrirtækið fylgist grannt með þróuninni. Talskona Tesco í Bretlandi segir að eftirspurn hafi aukist mikið og fyrir vikið hafi hillur stundum tæmst.

„Við biðjum viðskiptavini okkar um að kaupa aðeins það sem þeir þurfa svo það sé nóg fyrir alla,“ segir hún.