Krefjast viðeigandi aðstoðar fyrir fanga

Afstaða, félag fanga og annarra áhugamanna um bætt fangelsismál og betrun, krefja Sigríði Á. Andersen dómsmálaráðherra um tafarlausar aðgerðir í kjölfar frétta um fanga sem kveikti í klefa sínum á Litla-Hrauni.

RÚV greindi frá því síðastliðinn mánudag að fjórir fangaverðir hafi réttarstöðu sakbornings vegna atviks á Litla Hrauni í byrjun árs þegar fangi kveikit í fangaklefa sínum. Einn fangavarðanna hefur verið leystur undan starfsskyldum sínum og er því ekki starfandi í fangelsinu.

Í fréttatilkynningu frá félaginus egir að skortur sé á fagmenntuðu heilbrigðisstarfsfólki í fangelsi.

„Í dag er fangavist enda bara geymsla þar sem lítil sem engin endurhæfing og uppbygging fer fram, en eins og Afstaða hefur ítrekað vakið athygli á hefur til að mynda ekki verið starfandi geðlæknir við fangelsin síðan 2013,” segir í tilkynningunni.

„Fyrir vikið er fárveikt fólk tekið úr umferð, sett í fangelsi til geymslu – í stað þess að fundin séu úrræði og lausnir sem samfélaginu eru til hagsbóta, sem og þeim sem hættan stafar af. Það fylgir því nefnilega mikil ábyrgð að svipta einstaklinga frelsi og sú frelsissvipting hlýtur að þurfa að hafa einhvern tilgang. Framsýni, sem byggð er á stefnumótun hins opinbera og heildarsýn í málaflokknum, virðist algjörlega skorta þegar hættulegir einstaklingar eru sviptir frelsi sínu. Þeir eru í raun bara fjarlægðir af götunni og settir í fangelsi til geymslu.“

Bent er á umfjöllun Kastljóss um málefni einstaklings sem virtist alltaf enda í faneglsi þar sem enga hjálp var að fá, þó að viðkomandi hafi þurft á aðstoð geðheilbrigðiskerfisins að halda.

„En, hversu oft eigum við að þurfa að fara í gegnum slíka umræðu áður en gripið er í taumana, geðheilbrigðisþjónustu og geðheilbrigðismati komið á í fangelsum landsins – og fárveikum einstaklingum komið í réttar hendur þar sem viðeigandi aðstoð er að fá, en ekki bara kastað til geymslu í fangelsin?“

Þá segja samtökin að Umboðsmaður Alþingis hafi bent stjórnvöldum á að sé geðsjúkur maður sem sakfelldur hefur verið fyrir refsilagabrot vistaður í afplánunarfangelsi hér á landi kunni slík ráðstöfun að ganga nærri því að teljast brot á fyrirmælum 1. mgr. 68. gr. stjórnarskrárinnar og 3. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, að minnsta kosti ef honum er ekki tryggð þar viðeigandi læknisþjónusta.

„Afstaða krefst þess að dómsmálaráðherra hlutist til án tafa við að tryggja viðkomandi einstaklingi stjórnarskrárbundinn rétt til viðeigandi aðstoðar. Verði ekki orðið við slíku ákalli mun Afstaða óska eftir samvinnu við Fangavarðafélag Íslands um að leita til alþjóðlegra eftirlitsaðila af þessu tilefni.“