Miklar breytingar á landi eftir gosið

Breytingar á landsvæðinu nærri Holuhrauni eftir eldsumbrotin árið 2015 koma skýrt fram á mælitækjum Landmælinga Íslands. Fyrstu niðurstöður sýna talsverða bjögun á stóru svæði á leiðinni yfir Sprengisand og talsverð áhrif bæði á landshæðar- og landshnitakerfið.

Í ársskýrslu Landmælinga segir að fágætt tækifæri hafi gefist til að meta áhrif náttúruhamfara á færslu í hæð og legu mælipunkta í nágrenni við Holuhraun. Svo bar til að þeir höfðu verið mældir árið 2014, rétt áður en umbrotin hófust. Því var ákveðið að endurmæla 34 fastmerki á leiðinni yfir Sprengisand í ágúst 2015, en þau eru með um sex til átta kílómetra millibili frá Háumýrum og norður að Íshólsvatni.

Stærstu færslurnar námu 4,1 sentimetra til vesturs, 1,8 sentimetrum til norðurs og 1,7 sentimetrum í suður. „Þegar hæðarbreytingar eru skoðaðar kemur í ljós að dregið hefur úr landrisi á svæðinu samanborið við tímabilið 2003-2014 en þá mældist landris allt að 30 sentimetrar. Sem dæmi má nefna að grunnstöðvanetspunkturinn á Háumýrum hefur sigið um 2,9 cm á einu ári en ætla má að hann hafi risið um allt að 50 cm frá árinu 1993 þegar grunnstöðvanetið var mælt í fyrsta sinn,“ segir í skýrslunni.