Málþóf um menningarminjar

Þingmenn stjórnarandstöðunni stóðu í málþófi um frumvarp forsætisráðherra um menningarminjar á Alþingi í dag.

Frumvarpið snýr að sameiningu Þjóðminjasafns Íslands og Minjastofnunar í eina stofnun sem mun koma til með að heita Þjóðminjastofnun. Þá verður Þjóðminjasafnið enn höfuðsafn þó það muni falla undir nýju stofnunina.

Í greinagerð með frumvarpinu segir jafnframt: „Samhliða þessari tillögu er lagt til að verkefni sem lúta að friðlýsingu húsa og mannvirkja og afnám slíkrar friðlýsingar, sbr. lög um menningarminjar færist til [forsætisráðherra], sem og verkefni Minjastofnunar Íslands samkvæmt lögum um verndarsvæði í byggð.“

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra, sagði þegar hann mælti fyrir frumvarpinu að það væri til þess fallið að skilgreina betur áður óskýr hlutverk stofnanana og það myndi hafa jákvæð fagleg og fjárhagsleg áhrif.

Svandís Svavarsdóttir, þingmaður Vinstri Grænna, var ein þeirra sem tók til máls í umræðunni. Hún vék meðal annars að ráðgjöf Minjastofnunar vegna húsafriðunar.

„Í ákvæðinu stendur að í stað „Minjastofnun“ komi orðið ráðherra en ekki orðið „ráðuneyti“. Ég vil spyrja hvort hæstv. ráðherra telji sjálfan sig búa yfir þessari sérfræðiþekkingu, að hann hafi þá bæði tök á því væntanlega að ráðleggja sjálfum sér og gera tillögur til sín sjálfs um það hvaða hús eigi að friðlýsa,“ spurði Svandís.

Svandís spurði Sigmund út í þá hagsmunaaðila sem samráð var haft var við við gerð frumvarpsins.

„Nú vill svo til að þungavigtaraðilar hafa lýst sig andsnúna málinu að öllu leyti. Ég nefni Félags íslenskra safna og safnamanna, ég nefni Minjastofnun, ég nefni námsbraut í fornleifafræðum,“ sagði hún.

Sigmundur sagði að þrátt fyrir að ráðherra færi með málaflokk húsafriðunar væri enn leitað til fagmanna Minjastofnunar vegna þessa.

„Hvað varðar samráðið var Capacent fengið til að vinna að fýsileikakönnun á helstu valkostum sem til greina kæmu, eins og ég nefndi í framsöguræðu. Í því skyni voru haldnir fundir með hagsmunaaðilum, viðtöl tekin við fjölmarga starfsmenn stofnananna ásamt því að ýmsar tillögur voru ræddar á fundum stýrihópsins,“ sagði hann.