Afnám verðtryggðra jafngreiðslulána til 40 ára myndi bitna á þeim sem eiga minnst

Allt að 40 prósent þeirra sem taka 40 ára jafngreiðslulán mundi ekki standast greiðslumat á 25 ára láni. Þetta sagði Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í umræðum um afnám verðtryggingarinnar á þingi í dag.

 Helgi Hrafn Gunnarsson, kapteinn Pírata, var upphafsmaður umræðunnar en hann sóttist eftir skoðunum fjármálaráðherra á málinu þar sem Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra hefði ekki orðið við beiðnum um sérstaka umræðu um málið á þingi og sagt málið á forræði fjármálaráðuneytisins.

Málið orðið hið vandræðalegasta

„Það verður því að gera ráð fyrir því að fjármálaráðherra tali fyrir ríkisstjórnina í málaflokknum,“ sagði Helgi Hrafn sem sagðist gera fastlega ráð fyrir því að ríkisstjórnin hefði rætt málið. Helgi Hrafn sagði málið vera orðið hið vandræðalegasta og sagði það vera svolítið skrýtna spurningu hvort menn séu hlynntir verðtryggingu eða ekki.

Þingmenn Samfylkingarinnar hafa nú þegar lagt fram frumvarp um afnám verðtryggingarinnar.

„Mér finnst réttara að spyrja hvort maður sé hlynntur því að val um verðtryggð lán sé til staðar eða ekki. Sömuleiðis þykir mér umræðan í meginatriðum snúast um vexti og auðvitað verðbólgutilhneigingu krónunnar. En ég velti fyrir mér sjónarmiðum hæstv. ráðherra í þeim efnum og sér í lagi sjónarmiðum ríkisstjórnarinnar,“ sagði Helgi Hrafn sem beindi þeirri spurningu til fjármálaráðherra hvort hann sé hlynntur þessum valkosti og hvort ríkisstjórnin áformi að afnema eða takmarka verðtryggingu með einhverjum hætti.

Seðlabankinn varar við ákveðnum aðstæðum

Bjarni þakkaði fyrir tækifærið til að fá að ræða þessi mál og tók fram að honum þætti Helgi Hrafn nálgast viðfangsefnið af yfirvegun. Bjarni tók fram að skipuð hefði verið nefnd til að fara yfir afnám verðtryggingarinnar og að hún hefði lagt til að fjármálaráðuneytið myndi skoða sérstaklega tvennt. Annars vegar að hækka lágmarkstíma verðtryggðra lána úr fimm upp í tíu fyrir neytendalán.

„Það höfum við verið með til skoðunar. Við höfum fengið umsögn Seðlabankans sem veltir upp kostum og göllum þess að gera þetta, leggst ekki alfarið gegn þessu, en varar við þessu við ákveðnar aðstæður. Úr því erum við að vinna og við erum að byggja undir það að geta tekið ákvörðun um þessa tillögu,“ sagði Bjarni.

„Fólkið sem hefur minnst á milli handanna“

Hin tillagan var sú að yfirvöld myndu taka af markaði 40 ára verðtryggð jafngreiðslulán. „Það sem við höfum verið að gera í ráðuneytinu er að afla upplýsinga um það hvaða áhrif það hefði á neytendur, það er hversu hátt hlutfall þeirra sem taka þetta löng lán mundi ekki standast greiðslumat á 25 ára láni sem nefndin leggur til að við mundum visa fólki í,“ sagði Bjarni.

Hann tók fram að hann sé ekki kominn með svör frá öllu fjármálakerfinu, en hins vegar sé ráðuneytið komið með mjög marktæk gögn. „Sem sýna að það geti verið þannig að allt að 40 prósent, og jafnvel umfram það, þess fólks sem tekur 40 ára jafngreiðslulán mundi ekki standast greiðslumat á 25 ára láni. Hvaða fólk er það? Það er fólkið sem hefur minnst á milli handanna.“

Taldi til mikils að vinna

Bjarni taldi til mikils að vinna, að draga úr almennri notkun verðtryggingarinnar, en það yrði að gerast þannig að ekki sé þrengt að þeim hópum sem minnst hafa á milli handanna og hafa kosið þennan valkost til að komast í eigin húsnæði.