Vaxandi áhyggjur af aðstæðum í atvinnulífinu

Niðurstöður nýrrar könnunar Gallup meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins sýna vaxandi áhyggjur þeirra af aðstæðum í atvinnulífinu, einkum í útflutningsgreinum, og mikinn viðsnúning í mati þeirra á horfum á næstunni þar sem jafn margir búast við batnandi og versnandi horfum.

Vinnuaflsskortur er töluverður, þar sem tæpur helmingur fyrirtækja finnur fyrir honum, en hefur þó minnkað frá síðustu könnun. Búast má við 1,5 prósent fjölgun starfsmanna á almennum vinnumarkaði á næstu sex mánuðum. Þetta kemur fram í frétt á vef Samtaka atvinnulífsins. Stjórnendur í öllum atvinnugreinum og stærðarflokkum fyrirtækja búast við verðbólgu undir markmiði á næstu 12 mánuðum.

Vaxandi áhyggjur af aðstæðum í atvinnulífinu

Vísitala efnahagslífsins, sem endurspeglar mun á fjölda stjórnenda sem meta aðstæður góðar og slæmar, er enn mjög há. Langflestir þeirra, 76 prósent, telja aðstæður góðar í atvinnulífinu, en einungis 5 prósent að þær séu slæmar. Munur er þó nokkur frá síðustu könnun, sem gerð var í september síðastliðinn, en þá töldu 83 prósent aðstæður góðar en einungis 2 prósent slæmar. Sem fyrr sker sjávarútvegurinn sig úr í samanburði atvinnugreina þar sem 18 prósent stjórnenda sjávarútvegsfyrirtækja telja aðstæður slæmar og ugglaust má rekja til mikillar styrkingar gengis krónunnar, en 12 prósent þeirra mátu aðstæður slæmar í síðustu könnun. Þá telja 8 prósent stjórnenda í í flutningum og ferðaþjónustu aðstæður slæmar en í síðustu könnun var enginn þeirra þeirrar skoðunar. Áberandi munur er á mati stjórnenda á höfuðborgarsvæðinu og landsbyggðinni, þar sem 2 prósent stjórnenda á höfuðborgarsvæðinu telja aðstæður slæmar en 13 prósent  á landsbyggðinni. 

Mikill viðsnúningur í mati á horfum

Mikil breyting hefur orðið á mati stjórnenda á horfum í atvinnulífinu á næstunni. Einungis 20 prósent þeirra telja að þær batni, samanborið við 39 prósent í síðustu könnun, 60 prósent að þær verði óbreyttar en 20 prósent að þær versni. Stjórnendur í sjávarútvegi eru nokkuð svartsýnir á horfurnar, þar sem 42 prósent þeirra telja að aðstæður  versni en 7 prósent að þær batni. Stjórnendur í flutningum og ferðaþjónustu eru einnig fremur svartsýnir þar sem 25 prósent þeirra telja aðstæður versna en 17 prósent þær batni og einnig í iðnaði telja fleiri stjórnendur að aðstæður versni en að þær batni. Ekki kemur því á óvart að áhyggjur eru mestar í útflutningsstarfsemi, þar sem 29 prósent stjórnenda telja að aðstæður muni versna en 20 prósent að þær batni, samanborið við 12 prósent og 21 prósent í heimamarkaðsgreinunum.

Skortur á starfsfólki fer heldur minnkandi

Skortur á starfsfólki hefur minnkað heldur frá síðustu könnun og telja nú 37 prósent stjórnenda skort ríkja á starfsfólki, en 42 prósent þeirra töldu svo síðast. Yfir helmingur stjórnenda í byggingarstarfsemi og iðnaði segja skort vera á starfsfólki, en um eða innan við 40 prósent í öðrum atvinnugreinum. Minnstur skortur á starfsfólki er í fjármálastarfsemi, sjávarútvegi og þjónustugreinum.

Starfsmönnum gæti fjölgað um 1.800 á næstu 6 mánuðum

30 þúsund starfsmenn starfa hjá fyrirtækjunum í könnuninni. Um 35 prósent stjórnenda þeirra sjá fram á fjölgun starfsmanna á næstu sex mánuðum, 9 prósent sjá fram á fækkun en 56 prósent búast við óbreyttum fjölda. Niðurstöður benda til þess að starfsmönnum á almennum markaði gæti fjölgað um 1,5 prósent á næstu sex mánuðum sem svarar til 1.800 starfa. Sem fyrr er búist við langmestri starfsmannafjölgun í byggingarstarfsemi.

Eftirspurn eykst bæði innanlands og erlendis

Stjórnendur sjá fyrir mikla aukningu eftirspurnar á innanlandsmarkaði á næstu sex mánuðum. Um 54 prósent þeirra búast við aukinni eftirspurn, 41 prósent að hún standi í stað en 5 prósent að hún minnki. Búist er við mestri aukningu eftirspurnar í verslun og í fjármálastarfsemi. Búist er við mun meiri aukningu í heimamarkaðsgreinum en útflutningsgreinum og á höfuðborgarsvæðinu en á landsbyggðinni.

Horfur virðast einnig góðar á erlendum mörkuðum.  Um 40 prósent stjórnenda búast við aukinni eftirspurn, 47 prósent að hún verði óbreytt og 9% að hún minnki. Minnst bjartsýni hvað erlenda eftirspurn varðar er í iðnaði, þar sem 27 prósent stjórnenda telja að hún minnki, og í sjávarútvegi, þar sem 17 prósent þeirra  telja svo verða.

Verðbólguvæntingar stöðugar og undir markmiði

Verðbólguvæntingar stjórnenda til næstu 12 mánaða eru undir 2,5 prósent verðbólgumarkmiði Seðlabankans aðra könnunina í röð. Verðbólguvæntingarnar eru undir markmiðinu hjá stjórnendum í öllum atvinnugreinum og öllum stærðarflokkum fyrirtækja.