Maðurinn sem er alltaf að grúska í einhverju

„Það verður ekkert tilstand, bara smá boð fyrir vini og vandamenn,“ segir Jón Karl Helgason spurður um veisluhald í tilefni sextugsafmælisins í dag.

Jón Karl byrjaði rétt rúmlega tvítugur í kvikmyndagerð og hún hefur átt hug hans síðan. Hann vinnur sjálfstætt að sínum verkefnum og er með mörg í gangi í einu. Segir kvikmyndagerðina hafa gefið sér ánægju en enga aðra fjársjóði.

„En ég ætlaði alltaf í kvikmyndun,“ segir hann og kveðst ábyggilega vera fyrsti íslenski karlmaðurinn sem lærði förðun.

„Ég fór í snyrtiskólann sem Margrét Hjálmtýsdóttir stýrði og veturinn 1981, mánuði eftir morðið á John Lennon, fór ég til New York að læra meira í leikhús- og kvikmyndaförðun.“

Heimkominn frá Ameríku kveðst hann hafa farðað persónur í myndunum Jón Oddur og Jón Bjarni, Punktur punktur komma strik og verið aðstoðarhljóðmaður í Á hjara veraldar.

„Ég lærði kvikmyndatökur bara með því að vinna við þær, meðal annars með Friðriki Þór og Ara Kristins. Það þótti svolítið gott að ráða mig því ég gat farðað og verið aðstoðarmyndatökumaður og jafnvel í búningum. Svo var ég auðvitað að hjálpa til í leikmyndum líka.

Eftir að Friðrik Þór var búinn að frumsýna Njálsbrennu í Háskólabíói fórum við austur í Hornafjörð og gerðum myndina Eldsmiðinn. Þar var ég hljóðmaður og í Rokki í Reykjavík sem við framleiddum var ég með eina af mörgum kvikmyndavélum.

Ég hef tekið nokkrar bíómyndir. Sú síðasta var Vildspor, dönsk mynd frá 1998 með Mads Mikkelsen og Nikolaj Coster Waldau. Þeir voru rísandi stjörnur þá í Danmörku og orðnir stórstjörnur á alheimsvísu núna. Eftir það hef ég verið í heimildarmyndum og unnið við sjónvarp, til dæmis með Völu Matt, síðast í Heilsugenginu.“

Mótmælandi Íslands, Heimsmethafinn í Vitanum, Sundið og Álfahöllin eru meðal heimildarmynda eftir Jón Karl. Nú er hann með mynd um Tómas R. Einarsson tónlistarmann í vinnslu og aðra um taílenska fjölskyldu, sem hann hefur fylgst með í tíu ár.

„Ég er líka með mynd um Pompei norðursins, húsin sem fóru undir vikur í Vestmannaeyjum og aðra um sundlaugar. Svo safna ég ísbjarnarsögum þannig að ef einhver lumar á slíkum sögum þá má hann eða hún hafa samband.“

En hver er maðurinn Jón Karl? laumast ég til að spyrja. „Maðurinn sem er alltaf að grúska í einhverju. Ég hef voða gaman af sögum og sekk mér ofan í viss efni,“ svarar hann.

Af hverju yfirvaraskegg? „Þegar ég var tíu ára var ég í sveit í Hvallátrum á Breiðafirði og þar kemur bátur að og um borð er kona sem gengur til mín og segir: „Þú ert þó ekki sonur hans Helga Hallssonar?“ Jú, það passaði.

Þegar ég var sextán ára var ég að vinna í Áburðarverksmiðjunni við að stafla 50 kílóa áburðarpokum á flutningabíl, þá kemur maður þar að, horfir á mig og segir: „Heyrðu, þú ert þó ekki bróðir hans Helga Hallssonar?“

Þannig að til að fyrirbyggja að einhver spyrði mig næst: „Heyrðu, þú ert þó ekki faðir hans Helga Hallssonar“ ákvað ég að safna þessu yfirvaraskeggi til að skera mig aðeins úr.“

Jón Karl kveðst iðka sund reglulega og hafa gert lengi. „Ég byrjaði í líkamsrækt fyrir tveimur árum og þá yngdist ég um tíu ár. Svo byrjaði ég með nýrri konu, Friðgerði Guðmundsdóttur, og þá yngdist ég um önnur tíu. Þannig að ég er ekki einu sinni orðinn fertugur!“