Jöklar plánetunnar bráðna sem aldrei fyrr Kjartan Hreinn Njálsson skrifar 9. ágúst 2015 19:26 Alþjóðleg rannsókn á bráðnun jökla sýnir að þeir hopa nú hraðar en nokkru sinni fyrr í sögunni. Íslenskur jarðfræðingur sem kom að rannsókninni segir þessa þróun vera án hliðstæðu og ítrekar að það falli í hlut nýrrar kynslóðar að takast á við afleiðingarnar og breyta rétt. Ni ð urst öð urnar voru birtar í v í sindat í maritinu Journal of Glaciology í s íð ustu viku. Á s íð asta á ri e ð a svo hafa v í sindamenn s éð auki ð fl æð i br áð nunarvatns og mikil st ö kk í j ö kulhopi v í tt og breitt um heiminn. Þ ar á me ð al er ein ranns ó kn sem leiddi í lj ó s a ð Jakobshafnarj ö kull á Gr æ nlandi hreyfist um fj ö rut í u og sex metra á dag. Þ a ð eru sautj á n k í l ó metrar á á ri. V íð ast hvar er hra ð i br áð nunar a ð aukast. Á Gr æ nlandi hefurf hann tv ö faldast fr á á rinu tv ö þú sund og þ rj ú .„Það er afskaplega afdráttarlaust að jöklar minnka nú örar en við þekkjum fyrr í sögunni. Og eru afskaplega augljósar ástæður fyrir því sem eru heimshlýnunin og það eru eiginlega fáir hlutir sem sýna það jafn vel eins og breytingar á jöklum,“ segir Oddur Sigurðsson, jarðfræðingur. Jöklar og ísbreiður jarðar skipta miklu máli fyrir stöðugleika í veðrakerfum plánetunnar en jafnframt eru þeir mikilvægir fyrir fjölbreytt vistkerfi dýra. Þá mun bráðnun þeirra stuðla að hækkun sjávarborðs. „Þetta er svo flókið mál að það er engin leið fyrir okkur að sjá fyrir um afleiðingarnar. Flækjustigið er geysilegt. Menn eru alltaf að koma auga á nýjar og nýjar hliðar. Sumar til hins betra en flestar til hins verra. Það verður hlutverk yngri kynslóða að berjast við þetta mál sem við höfum valdið með okkar atferli.“ Bráðnun er mest á norðurhveli jarðar og næst heimskautunum. Í öllum heimshornum eru jöklar þó á undanhaldi. Það vekur þó sérstaka athygli að á þessu ári verður hlé á neikvæðum jöklabúskapi síðustu tuttugu ára. Hann verður jákvæður í ár. „Það er vissulega sérkennilegt en þannig leggst veður í heiminum að það er afar breytilegt. Breytingarnar frá ári til árs eru miklu meiri en jöfn og þétt breyting og það leggst yfirleitt þannig að ef það er mjög kalt á einum stað í heiminum þá er heitt á öðrum. Þetta ár er eftir því sem ég best veit það hlýjasta sem komið hefur sögu loftslagsmælinga.“ Mest lesið Gunnar Smári kosinn úr stjórn: Úrsagnir og uppnám á aðalfundi Sósíalistaflokksins Innlent Skiptar skoðanir á „forljótum“ varðturnum gegn vasaþjófnaði Innlent Sást ekki til sólar fyrir mýi Innlent Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér Innlent Kveður Glerártorg eftir sautján ár Innlent Árásarkonan Þjóðverji á fertugsaldri Erlent Dúxinn fjarri góðu gamni Innlent Beiðni Oscars hafnað: „Það bíður hans engin birta, það er enginn þarna“ Innlent Brennandi einbýlishús reyndist eyðibýli Innlent Tekist á um breytta ásýnd Suðurlandsbrautar með tilkomu Borgarlínunnar Innlent Fleiri fréttir Elsti hestur landsins er 36 vetra með tennur og hófa í fínu standi Vannærð börn svelti eða verði læknanlegum sjúkdómum að bráð „Þú hakkar ekki á tóman maga“ Kveður Glerártorg eftir sautján ár Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér „Hafa ekki lyft litla fingri í máli Oscars“ Dúxinn fjarri góðu gamni Brottvísun Oscars, skortur á kvenhökkurum og hundgamall hestur Vísar ásökunum um smölun aftur til sendanda Skjálftinn reyndist 5,1 og fannst frá Skaganum að Hellu Gunnar Smári kosinn úr stjórn: Úrsagnir og uppnám á aðalfundi Sósíalistaflokksins Skiptar skoðanir á „forljótum“ varðturnum gegn vasaþjófnaði Stór skjálfti fannst vel á suður- og vesturlandi Dráttarvéladagur er á Blikastöðum í dag Beiðni Oscars hafnað: „Það bíður hans engin birta, það er enginn þarna“ Nýr meirihluti komi ekki til greina Umsókn Oscars um landvistarleyfi hafnað og nýr meirihluti útilokaður Þrjár erlendar stúlkur með hæstu einkunn í FÁ Brennandi einbýlishús reyndist eyðibýli Tekist á um breytta ásýnd Suðurlandsbrautar með tilkomu Borgarlínunnar Ökumenn sektaðir vegna notkunar nagladekkja Fólk í fjarvinnu finni fyrir minni streitu Fólk látið vinna of hratt og fái ekki greitt fyrir alla vinnuna Sást ekki til sólar fyrir mýi Áfengi og íþróttaviðburðir geti átt samleið sé farið að lögum Bensínbrúsar inni í íbúðinni Fjögurra ára gömul hola heyrir brátt sögunni til Möguleg íkveikja til rannsóknar, snuðað á ræstingarfólki og flugnager Hafi verulega þýðingu hvort Dagbjört hafi haft ásetning til morðs „Verkefnið bara heltekur okkur“ Sjá meira
Alþjóðleg rannsókn á bráðnun jökla sýnir að þeir hopa nú hraðar en nokkru sinni fyrr í sögunni. Íslenskur jarðfræðingur sem kom að rannsókninni segir þessa þróun vera án hliðstæðu og ítrekar að það falli í hlut nýrrar kynslóðar að takast á við afleiðingarnar og breyta rétt. Ni ð urst öð urnar voru birtar í v í sindat í maritinu Journal of Glaciology í s íð ustu viku. Á s íð asta á ri e ð a svo hafa v í sindamenn s éð auki ð fl æð i br áð nunarvatns og mikil st ö kk í j ö kulhopi v í tt og breitt um heiminn. Þ ar á me ð al er ein ranns ó kn sem leiddi í lj ó s a ð Jakobshafnarj ö kull á Gr æ nlandi hreyfist um fj ö rut í u og sex metra á dag. Þ a ð eru sautj á n k í l ó metrar á á ri. V íð ast hvar er hra ð i br áð nunar a ð aukast. Á Gr æ nlandi hefurf hann tv ö faldast fr á á rinu tv ö þú sund og þ rj ú .„Það er afskaplega afdráttarlaust að jöklar minnka nú örar en við þekkjum fyrr í sögunni. Og eru afskaplega augljósar ástæður fyrir því sem eru heimshlýnunin og það eru eiginlega fáir hlutir sem sýna það jafn vel eins og breytingar á jöklum,“ segir Oddur Sigurðsson, jarðfræðingur. Jöklar og ísbreiður jarðar skipta miklu máli fyrir stöðugleika í veðrakerfum plánetunnar en jafnframt eru þeir mikilvægir fyrir fjölbreytt vistkerfi dýra. Þá mun bráðnun þeirra stuðla að hækkun sjávarborðs. „Þetta er svo flókið mál að það er engin leið fyrir okkur að sjá fyrir um afleiðingarnar. Flækjustigið er geysilegt. Menn eru alltaf að koma auga á nýjar og nýjar hliðar. Sumar til hins betra en flestar til hins verra. Það verður hlutverk yngri kynslóða að berjast við þetta mál sem við höfum valdið með okkar atferli.“ Bráðnun er mest á norðurhveli jarðar og næst heimskautunum. Í öllum heimshornum eru jöklar þó á undanhaldi. Það vekur þó sérstaka athygli að á þessu ári verður hlé á neikvæðum jöklabúskapi síðustu tuttugu ára. Hann verður jákvæður í ár. „Það er vissulega sérkennilegt en þannig leggst veður í heiminum að það er afar breytilegt. Breytingarnar frá ári til árs eru miklu meiri en jöfn og þétt breyting og það leggst yfirleitt þannig að ef það er mjög kalt á einum stað í heiminum þá er heitt á öðrum. Þetta ár er eftir því sem ég best veit það hlýjasta sem komið hefur sögu loftslagsmælinga.“
Mest lesið Gunnar Smári kosinn úr stjórn: Úrsagnir og uppnám á aðalfundi Sósíalistaflokksins Innlent Skiptar skoðanir á „forljótum“ varðturnum gegn vasaþjófnaði Innlent Sást ekki til sólar fyrir mýi Innlent Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér Innlent Kveður Glerártorg eftir sautján ár Innlent Árásarkonan Þjóðverji á fertugsaldri Erlent Dúxinn fjarri góðu gamni Innlent Beiðni Oscars hafnað: „Það bíður hans engin birta, það er enginn þarna“ Innlent Brennandi einbýlishús reyndist eyðibýli Innlent Tekist á um breytta ásýnd Suðurlandsbrautar með tilkomu Borgarlínunnar Innlent Fleiri fréttir Elsti hestur landsins er 36 vetra með tennur og hófa í fínu standi Vannærð börn svelti eða verði læknanlegum sjúkdómum að bráð „Þú hakkar ekki á tóman maga“ Kveður Glerártorg eftir sautján ár Þingmaður úðaði eyrnameðali fyrir hunda í kokið á sér „Hafa ekki lyft litla fingri í máli Oscars“ Dúxinn fjarri góðu gamni Brottvísun Oscars, skortur á kvenhökkurum og hundgamall hestur Vísar ásökunum um smölun aftur til sendanda Skjálftinn reyndist 5,1 og fannst frá Skaganum að Hellu Gunnar Smári kosinn úr stjórn: Úrsagnir og uppnám á aðalfundi Sósíalistaflokksins Skiptar skoðanir á „forljótum“ varðturnum gegn vasaþjófnaði Stór skjálfti fannst vel á suður- og vesturlandi Dráttarvéladagur er á Blikastöðum í dag Beiðni Oscars hafnað: „Það bíður hans engin birta, það er enginn þarna“ Nýr meirihluti komi ekki til greina Umsókn Oscars um landvistarleyfi hafnað og nýr meirihluti útilokaður Þrjár erlendar stúlkur með hæstu einkunn í FÁ Brennandi einbýlishús reyndist eyðibýli Tekist á um breytta ásýnd Suðurlandsbrautar með tilkomu Borgarlínunnar Ökumenn sektaðir vegna notkunar nagladekkja Fólk í fjarvinnu finni fyrir minni streitu Fólk látið vinna of hratt og fái ekki greitt fyrir alla vinnuna Sást ekki til sólar fyrir mýi Áfengi og íþróttaviðburðir geti átt samleið sé farið að lögum Bensínbrúsar inni í íbúðinni Fjögurra ára gömul hola heyrir brátt sögunni til Möguleg íkveikja til rannsóknar, snuðað á ræstingarfólki og flugnager Hafi verulega þýðingu hvort Dagbjört hafi haft ásetning til morðs „Verkefnið bara heltekur okkur“ Sjá meira