Vaxtakostnaðurinn skerðir hér lífskjörin

Íslensk heimili og fyrirtæki greiða á ári 200 milljarða aukalega vegna „gífurlegs vaxtakostnaðar sem skerðir lífskjör og þrengir að atvinnulífinu“ benda Samtök atvinnulífsins á í nýrri samantekt.

Samtökin vekja þó í umfjöllun sinni athygli á því að hlutir hafi færst til betri vegar í efnahagslífinu og því ætti að vera rúm fyrir frekari vaxtalækkanir hér á landi verði haldið áfram á sömu braut. Bent er á að stýrivextir hér á landi séu nærri fjörutíu sinnum hærri en í Evrópu.

Á fundi Viðskiptaráðs Íslands um peningamál fyrr í þessum mánuði fjallaði Arnór Sighvatsson aðstoðarseðlabankastjóri sérstaklega um hvað til þyrfti að koma ætti að draga hér úr vaxtamun við útlönd. 

Til að gera það þyrfti að ná niður verðbólgu og halda jafnvægi í efnahagslífinu yfir mjög langan tíma. Þar væri okkur hins vegar ákveðinn vandi á höndum. 

Gjaldmiðillinn væri mjög lítill og gengisbreytingar kæmu mjög hratt fram í verðlagi. Laun sem hækkuðu hratt með verðlagi aðlöguðust ekki endilega jafn hratt niður á við þegar gengið styrktist. 

Því væri ákveðin verðbólgubjögun innbyggð í lítinn gjaldmiðil og ekki önnur leið til að draga úr henni en reka efnahagsmál landsins jafn vel og jafnvel betur en önnur lönd, eigi vaxtastig hér að verða eitthvað svipað og þar.

Þá sagði Arnór á fundinum að saga krónunnar hjálpaði ekki til í þessum efnum. 

„Gildi krónunnar hefur rýrnað um nálægt 99,9 prósent gagnvart þeim gjaldmiðli sem við vorum upphaflega tengd við þegar krónan var sett á flot á sínum tíma. Gjaldmiðill með slíka sögu þarf að búa við hærri vexti til þess að fjárfestar vilji eiga skuldbindingar í honum,“ benti hann á.

Samtök atvinnulífsins benda í umfjöllun sinni á að viðbótarútgjöld landsmanna vegna hærri vaxta hér en annars staðar jafngildi öllum útgjöldum ríkisins til heilbrigðis og menntamála. Bent er á að lækki vextir verði meira eftir af launum fólks, atvinnulíf eflist og lífskjör batni.