Útrýming lömunarveiki

Lömunarveiki er sársaukafullur og langvinnur sjúkdómur sem leggst einna helst á ung börn og getur leitt til dauða eða afleiðinga sem sjúklingurinn finnur fyrir alla ævi. Síðasti faraldur lömunarveiki, sem einnig er nefnd mænusótt, gekk yfir Ísland snemma á 6. áratugnum, en eftir að farið var í bólusetningarátak tókst að útrýma henni hér á landi en síðustu tilfellin greindust 1960. Stór áfangi náðist þegar tókst að útrýma lömunarveiki á Indlandi árið 2012 og ekki hafa greinst ný tilfelli síðan þá. Í dag eru það einungis þrjú lönd í heiminum, Nígería, Afganistan og Pakistan, þar sem lömunarveiki hefur ekki verið útrýmt. Nokkur hundruð einstaklingar greinast með lömunarveiki í heiminum nú, en það er nokkrum hundruðum of margir, og enn getur veikin gosið upp aftur ef smit nær að breiðast út. Útrýming lömunarveiki er mikilvægt og erfitt verkefni en ein helsta hindrunin er fáfræði. Verkefnið er ekki vonlaust og má þar benda á frábæran árangur við útrýmingu bólusóttar í heiminum.

Rótarý hefur beitt sér

Rótarýhreyfingin hefur um árabil stutt við það göfuga verkefni að útrýma lömunarveiki í heiminum. Þá er ekki eingöngu um fjárframlag Rótarýfélaga að ræða, heldur hafa þeir sjálfir tekið þátt í að bólusetja börn í bólusetningarátakinu þar á meðal íslenskir Rótarýfélagar á Indlandi. Rótarýhreyfingin kemur einnig að stýringu fjármögnunar átaksins. Verkefnið Útrýmum lömunarveiki hefur raunar verið aðalverkefni Rótarýsjóðsins um árabil. Árið 2012 var gert sérstakt átak til að auka framlag í verkefnið og átti það að vera lokaárið. Því miður kom í ljós að ætlunarverkinu var ekki lokið þá, enda erfitt að ná til landa þar sem ófriður ríkir og stjórnskipulag er í molum. Því var tekin sú ákvörðun að Rótarý skyldi halda áfram að styrkja þá aðila sem berjast við að halda úti bólusetningum í þessum löndum.

Samstarf margra

Rótarýhreyfingin er í samstarfi við Alþjóðaheilbrigðisstofnunina (WHO), UNICEF, Center of infectious Diseases (CID) og sjóð Bill og Melindu Gates. Á Íslandi hafa UNICEF og Te og kaffi stutt átakið um að útrýma lömunarveiki auk Rótarý.

Ástæða þess að Bill og Melinda Gates hafa ákveðið að styrkja þetta verkefni Rótarýsjóðsins er einfaldlega sú að þau hafa sannreynt að peningarnir eru nýttir í verkefnið.

Enn er þörf á að vekja athygli á verkefninu og því ákvað Rótarýhreyfingin að 24. október 2014 yrði dagur átaksins „Útrýming lömunarveiki“ (End Polio Now). Margir Rótarýklúbbar í heiminum hafa skipulagt viðburði og hyggjast vekja athygli fjölmiðla og vera með söfnunarátak.

Rótarýumdæmið á Íslandi hvetur alla klúbba innan sinna vébanda, og raunar alla Íslendinga, til að leggja sitt af mörkum svo útrýma megi þessum skelfilega sjúkdómi. Þeir sem vilja leggja sitt af mörkum geta haft samband við Rótarýumdæmið á Íslandi, í rotary@rotary.is.

Meiri fróðleik um átakið má finna á vefsíðunum http://www.endpolio.org/ og www.polioeradication/Dataandmonitoring