„Allt í einu var ég orðin eins og fangi“

Ágústa Eir Guðnýjardóttir fæddist á Selfossi árið 1967 og sá þá mjög lítið, í dag ekki neitt. Fyrstu árin bjó hún hjá foreldrum sínum en þegar kom að því að fara í skóla tóku málin að flækjast og neyddist Ágústa þá til að flytja til fósturforeldra í Reykjavík og hefja nám við blindradeild í Laugarnesskóla.

„Þetta voru gríðarleg viðbrigði og allt í einu var ég orðin eins og fangi,“ segir Ágústa sem átti erfið ár fyrir höndum. Vanlíðanin braust m.a. út í ofbeldi á öðrum börnum og hún pissaði undir á nóttunni en litið var á hegðunina sem  óþægð og veran á fyrsta fósturheimilinu varð ekki löng. Samtals bjó Ágústa á átta fósturheimilum næstu fjögur árin.

„Þetta var gríðarlegur sársauki. Mér finnst ég hafa eytt flestum mínum grunnskólaárum í kvíða og einmanaleika. Enn í dag í september hugsa ég um hvað ég sé heppin, hvað það sé dásamlegt að þurfa ekki að fara í skóla. Skóli fyrir mér var bara fangelsistilfinning.“

Aldrei réttlætanlegt að taka börn út af heimilum sínum

Það að hafa þurft að flytja út af heimili sínu hafði varanleg áhrif á líf Ágústu og hún hefur sterkar skoðanir á málefnum fatlaðra sem hún hefur skrifað í pistla (Sjá pistlana hér, hér og hér ) og talað um í fjölmiðlum. Í apríl samþykkti borgarráð áætlun um byggingu fimm nýrra búsetukjarna fyrir fatlað fólk og þar er gert ráð fyrir fimm börnum. Ágústu hrís hugur við tilhugsuninni.

„Þetta er ekki á nokkurt barn leggjandi og mér finnst í raun mjög merkilegt að við séum að hugsa um þetta 30-40 árum síðar. Það eru allir sérfræðingar sammála um það að börn þurfi öryggi, að alast upp í návist fólks sem tengist þeim tilfinningalega og stendur með þeim hvað sem á dynur. Þetta er ekki spurning um umönnun heldur tengsl.“

Ber að mæta fjölbreyttum þörfum

Björk Vilhelmsdóttir, formaður velferðarráðs Reykjavíkurborgar, segir eitthvað til í allri gagnrýni en bendir á að þarfir fólks séu fjölbreyttar og þeim þurfi að sinna á margvíslegan hátt.

„Það er alltaf okkar vilji að börn alist upp hjá foreldrum sínum og fái stuðning þar eins og frekast er unnt,“ segir Björk en bætir við að það gangi ekki alltaf upp. Hins vegar efli það í sumum tilfellum tengsl foreldra og barns að það flytji inn á annað heimili.

Björk segir jafnframt dæmi um að foreldrum fatlaðra barna hafi sárnað neikvæð umræða um búsetukjarna og finnist þeir annars flokks fyrir að hafa valið að setja barn sitt á slíkt heimili þegar reyndin sýni að það geti komið sér vel fyrir alla aðila.