Umhverfisrask fylgir öllum leiðum

Fram kom á kynningarfundi Landsnets í gær þar sem farið var yfir umhverfisskýrslu kerfisáætlunar fyrirtækisins til 2014 til 2023 að nauðsynlegt sé að styrkja meginflutningskerfi raforkunnar. Sú styrking feli í öllum tilvikum í sér nauðsyn þess að styrkja tengingar milli Suðurlands og Norðausturlands. 



„Mat á umhverfisáhrifum hálendislínu annars vegar og styrkingar byggðalínuhringsins hins vegar leiðir í ljós að styrking byggðalínuhringsins er líklegri til að hafa neikvæðari áhrif á umhverfið þegar tekið er mið af þeim mælikvörðum sem stuðst er við og byggja á stefnumiðum stjórnvalda, alþjóðlegum samþykktum, öðrum áætlunum og lögum og reglum,“ segir í umfjöllun Landsnets um fundinn. 



Er þetta í fyrsta sinn sem kerfisáætlun Landsnets fer í umhverfismat áætlana, í samræmi við lög nr. 105/2006 og gefst þeim sem vilja kostur á að koma með ábendingar og athugasemdir við drögin að umhverfismatsskýrslunni. Frestur til að skila inn athugasemdum er til og með 18. júní næstkomandi. 



„Megininntak kerfisáætlunar Landsnets 2014-2023 er greining á flutningsþörf meginflutningskerfisins til næstu tíu ára og samanburður á loftlínum og jarðstrengjum. Hún er bæði stefnumótandi áætlun um framtíð flutningskerfisins og áætlun um einstök verkefni sem koma til framkvæmda á árunum 2014 til 2016.“

Grundvallarforsendur fyrir gerð kerfisáætlunarinnar eru Raforkuspá 2013-2050, áætlun um vernd og orkunýtingu landsvæða (rammaáætlun) og þróun raforkumarkaðar. 



Í umhverfismati kerfisáætlunar sem unnið var undir handleiðslu VSÓ Ráðgjafar var lagt mat á umhverfisáhrif mögulegra leiða til að uppfylla þörf á styrkingu flutningskerfisins. Megináhersla var lögð á þrjá valkosti; hálendislínu og Norðurland, byggðalínu og svo hálendislínu og vesturvæng. 



„Niðurstaða matsvinnunnar er að allar flutningsleiðir munu valda neikvæðum og verulegum neikvæðum áhrifum á einhvern þeirra umhverfisþátta sem voru til skoðunar, óháð því hvort um sé að ræða loftlínu eða jarðstreng og óháð spennustigi,“ segir í umfjöllun Landsnets.

„Áhrifin eru ólík milli leiða, en meginmunur liggur þó í því hvort flutningsleið fari um hálendið eða meðfram núverandi byggðalínu.“ 



Í kjölfar mats á mögulegum áhrifum leiðanna þriggja var gerður nánari samanburð á hálendislínu og Norðurlandi annars vegar og byggðalínu hins vegar, til að gera betur grein fyrir þeim mun sem felst í umhverfis áhrifum þess að fara um hálendið og byggðalínuna.

Niðurstaðan var að byggðalínan væri líkleg til að hafa neikvæðari áhrif á umhverfið þegar tekið væri mið af þeim mælikvörðum sem stuðst var við og byggjast á stefnumiðum stjórnvalda, alþjóðlegum samþykktum, öðrum áætlunum og lögum og reglum.

Hluti ástæðunnar er að byggðalína þarf að fara um lengri veg. Hálendisleiðin er svo aftur sögð líklegri til að hafa neikvæðari áhrif á landslag og ásýnd. „Og vegur þar þyngst breyting á upplifun landslags á hálendinu.“