Útflutningsverðmæti grásleppuhrogna og kavíars hrynur

Útflutningsverðmæti saltaðra grásleppuhrogna og kavíars sem búinn er til úr hrognunum lækkaði um níu hundruð milljónir króna á fyrstu ellefu mánuðum síðasta árs miðað við sama tímabil 2012. Útflutningurinn skilaði 1,3 milljörðum króna í fyrra en 2,2 milljörðum árið áður.

„Mesta lækkunin í verðmætum er í söltuðu hrognunum og þar hefur verðlækkunin milli ára verið um fjörutíu prósent. Sem betur fer er ekki jafn mikil lækkun á kavíarnum,“ segir Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda. Hann segir verðlækkunina eiga rætur að rekja til ákvörðunar um að láta undan þrýstingi erlendra kaupenda um lægra hrognaverð sumarið 2012.

„Þá stöðvaðist salan og kaupendur biðu eftir því hvar verðið myndi stoppa. Þegar vertíðin í fyrra hófst þá hafði ekki tekist að selja allt sem veiddist á vertíðinni 2012 og enn er þessi vandi ekki yfirstiginn þar sem enn eru birgðir af hrognum sem eru þó mun minni en á sama tíma í fyrra,“ segir Örn.

Útflutningur á grásleppunni sjálfri hefur að sögn Arnar gengið betur og allur afli síðasta árs hefur nú verið seldur til Kína. Örn segir grásleppuveiðimenn svartsýna eftir að það spurðist út að þeir fái einungis tuttugu veiðidaga á næstu vertíð sem hefst 20. mars. Vertíðin í fyrra stóð yfir í 32 daga en Örn segir þann fjölda algjört lágmark.

„Eftir að Hafrannsóknastofnun fór að gefa út ráðgjöf og ráðuneytið fór að fylgja henni þá kemur endanleg ráðgjöf ekki fyrr en veiðar eru hafnar í lok mars. Menn eru óánægðir með þessa tilhögun og þeir hafa ekki trú á því að það sé á nokkurn hátt hægt að mæla stærð veiðistofns af uppsjávartegund með botntrolli.“

Örn segir gagnrýni á fáa veiðidaga eiga rétt á sér þrátt fyrir að menn sitji uppi með óseld hrogn. „Við þurfum að geta útvegað ákveðið magn af hrognum og teljum að það sé mikil áhætta tekin með því að fara með dagana þetta neðarlega því við gætum lent í að geta ekki útvegað þau. Ef dagarnir fara mikið niður fyrir þrjátíu þá þarf ekki nema eina brælu til að rústa veiðinni því dagarnir byrja að telja um leið og netin fara í sjó.“

Dauðadómur fyrir grásleppuveiðimenn

„Þessi ákvörðun um upphafsfjölda veiðidaga leggst mjög illa í okkur grásleppuveiðimenn og þetta er nánast dauðadómur fyrir útgerðina. Þetta er nánast orðin hryðjuverkastarfsemi af hálfu stjórnvalda hvernig er búið að fara með þessa grásleppuútgerð,“ segir Páll Aðalsteinsson, trillukarl í Stykkishólmi. Hann gerir út bátana Önnu Karínu SH og Fríðu SH, ásamt Álfgeiri Marínóssyni.

„Það er markvisst búið að vinna í því síðustu ár að koma þessu algjörlega í þrot. Árið 2004 mátti hver bátur vera níutíu daga á sjó með þrjú hundruð net en núna er þetta komið í tvö hundruð net í tuttugu daga. Ég veit ekki hvar er hægt að draga mörkin og veiðarnar eru fyrir löngu síðan hættar að standa undir sér því því þetta borgar ekki skoðunargjöldin á bátunum og hvað þá meira,“ segir Páll. 

Páll og Álfgeir hafa farið saman á grásleppu frá árinu 1995 og aldrei misst úr vertíð.

Páll segir veiðarnar skemmtilegar þegar vel gengur og tíðarfarið er gott.

„Við hér í Breiðafirði byrjum ekki að veiða grásleppu fyrr en 20. maí og erum kannski fram í júlí og erum því bjartir allan sólarhringinn.“