Danska leiðin hvað?

Það er ánægjulegt að sjá að sveitarstjórnarmenn eins og aðrir sjá nauðsyn þess að lagfæra laun grunnskólakennara þannig að þau verði sambærileg við laun annarra háskólamenntaðra sérfræðinga. Það er ekki nokkur vafi á því að slík lagfæring er löngu tímabær og yrði mjög jákvæð innspýting í allt skólaumhverfið.

En hvernig á að fjármagna leiðréttingu launa? Halldór Halldórsson, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga og frambjóðandi í prófkjöri Sjálfsstæðismanna í Reykjavík, neitar að horfast í augu við þá einföldu staðreynd að leiðrétting launa muni hafa aukinn kostnað í för með sér. Þess í stað reynir hann nú að sannfæra landsmenn um að nægt fjármagn sé fyrir í skólakerfinu og til að hækka laun þurfi aðeins að gera á því „lítilsháttar“ skipulagsbreytingar.

Ég heyri því æ oftar fleygt meðal sveitarstjórnarmanna að við verðum að fara dönsku leiðina. Hvað þýðir það? Hvað gerðist í Danmörku? Í kjölfar samningaviðræðna danskra kennara og sveitarfélaga voru kennarar settir í verkbann og þeir beittir áður óþekktu óréttlæti þegar þeir voru sviptir samningsrétti. Sett voru á lög kennara. Sú lagasetning hefur verið kærð til Alþjóðavinnumálastofnunarinnar enda frændum okkar Dönum til háborinnar skammar. Meginefni laganna er að sveitarstjórnarstiginu eru færð full yfirráð yfir allri vinnu kennara og eru í dag engar skilgreiningar til með hvaða hætti vinnuframlag þeirra skuli vera. Á fundi okkar með danska kennarasambandinu í október síðastliðnum kom fram að þeir hefðu ekki hugmynd um með hvaða hætti skólastarf yrði frá ágúst 2014 þegar lögin taka gildi. Ekki hugmynd. Er þetta það sem við viljum?

Ábyrgðin yfir á kennnara

Ef ég þekki sveitarstjórnarmenn rétt munu þeir nú margir í aðdraganda kosninga mæra skólakerfið og taka undir eðlilegar óskir kennara um að laun þeirra verði leiðrétt. Þegar allt er yfirstaðið mun engin leiðrétting eiga sér stað frekar en fyrri daginn. Og í staðinn fyrir að sveitarstjórnarmenn taki á því ábyrgð munu þeir velta ábyrgðinni yfir á kennara. Segja að vegna þess að þeir neituðu að fara blindandi einhverja danska leið og samþykkja að fjármagna launahækkanir að mestu með því að vinna meira beri þeir sjálfir ábyrgð á sínum bágu kjörum.

Sveitarstjórnarmenn, hvernig væri nú að forgangsraða í þágu menntunar og treysta vel menntuðu fagfólki fyrir störfum sínum?

Það að fækka kennurum eða láta þá vinna meira er ekki að lagfæra laun. Í könnun sem Félag grunnskólakennara og Samband íslenskra sveitarfélaga gerðu ekki fyrir löngu kom fram að kennarar vinna í dag of mikið og verkefni grunnskólanna eru of mörg. Ef eitthvað er þurfa kennarar meiri tíma til að sinna einstökum nemendum til að koma til móts við þarfir þeirra. Það er rétt hjá borgarfulltrúanum Þorbjörgu Helgu Vigfúsdóttur, að það mun ekki bara valda úlfúð meðal kennara að láta þá fjármagna eigin launahækkanir með færri kennurum, heldur væri það algert glapræði faglega, miðað við þau verkefni sem grunnskólinn á að sinna.