Erlendum eignum haldið í gíslingu

Nauðasamningar þrotabúa Glitnis og Kaupþings, sem voru efnislega tilbúnir í nóvember 2012, eru takmarkaðir að því leytinu til að þeir ganga aðeins út frá því að erlendar eignir þrotabúanna verði greiddar út en krónueignir þeirra verði áfram á Íslandi.

Þrotabúin óskuðu eftir undanþágu hjá Seðlabankanum í desember í fyrra vegna nauðasamninganna en engin afstaða var tekin til þeirra. Frá þeim tíma hefur lítið gerst í málinu og í reynd er staðan óbreytt.

Seðlabankinn hefur eftirlit með fjármálastöðugleika og framkvæmd gjaldeyrishaftanna.

Uppgjör þrotabúanna helst í hendur við afnám gjaldeyrishafta vegna krónueigna þessara búa sem eru hluti af hinni margumtöluðu „snjóhengju“. Þessar krónueignir námu 460 milljörðum króna í október 2012.

Þá er það nátengt stærsta kosningaloforði Framsóknarflokksins en það var að nýta „svigrúm“ sem skapaðist við uppgjörið til að færa niður verðtryggð húsnæðislán heimilanna. Svigrúmið í sinni einföldustu mynd felst í því að skipta krónueignum þeirra með ríflegum afslætti hjá Seðlabankanum og nota mismuninn til að færa niður verðtryggð lán heimilanna.

Fram hefur komið að útskipti krónueigna þessara þrotabúa geti ógnað fjármálastöðugleika og lífskjörum almennings. Ráðgjafi fyrirtækja sem eiga kröfur í þrotabú Glitnis og Kaupþings segir í samtali við Fréttablaðið að erfitt sé að skilja að útgreiðsla og afhending erlendra eigna ógni fjármálastöðugleika á Íslandi þar sem ekki sé gert ráð fyrir því að neinum krónum verði skipt í erlenda mynt og því ætti útgreiðslan ekki að hafa bein áhrif á fjármálastöðugleika.

Hins vegar hafi íslenska ríkið ekki viljað hleypa nauðasamningunum í gegn því með því sé það að veikja samningsstöðu sína. Lögmaður sem hefur veitt kröfuhöfum ráðgjöf tekur í sama streng. „Það er það sem íslenska ríkið er að gera. Það er að halda erlendu eignunum í gíslingu því íslenska ríkið veit að með því hefur það sterkari samningsstöðu. Það hlýtur hins vegar að orka mjög tvímælis í lagalegum skilningi.“

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra sagði í viðtali við Kjarnann í síðasta mánuði að kröfuhafarnir yrðu að sýna frumkvæði þegar lausn á málefnum þrotabúanna væri annars vegar.

Slitastjórn Glitnis brást við þessu með bréfi til forsætisráðherra, fjármálaráðherra og seðlabankastjóra hinn 27. ágúst sl. en því hefur ekki verið svarað. Jóhannes Þór Skúlason, aðstoðarmaður forsætisráðherra, sagði að Seðlabankinn og ráðuneytin væru núna að stilla saman strengi um hvernig best væri að haga næstu skrefum í málinu.



Eitt af því sem slitastjórnir bankanna vilja fá á hreint er við hvern þær eiga að semja til að ljúka uppgjörum þrotabúa bankanna. Seðlabankinn telur sig ekki hafa umboð til að semja og ríkisstjórnin hefur enga ákvörðun tekið í málinu.

Verður Buchheit ráðinn?

Bjarni Benediktsson átti fund með bandaríska lögmanninum Lee Buchheit í fjármálaráðuneytinu í júní síðastliðnum til að ræða mögulega aðkomu Buchheits að viðræðum íslenskra stjórnvalda við kröfuhafa föllnu bankanna.

Fundurinn var óformlegur og ekki var gengið frá neinni ráðningu. Samkvæmt heimildum blaðsins hefur þó ekki verið útilokað að erlendur sérfræðingur verði ráðinn til að koma að þessum viðræðum.

Vita ekki hver fer með samningsumboð

„Við sendum þetta bréf í kjölfar þess að stjórnvöld sögðu að beðið væri eftir tillögum sem gætu orðið til þess að ljúka þessu. Við erum búin að vinna heilmikla vinnu hjá okkur við að greina mögulegar lausnir. Bréfið gengur út á það að við séum tilbúin til viðræðna en við viljum hafa viðsemjanda. Við erum að leggja áherslu á að það sé eitthvað ferli og viðmælandi sem hefur skýrt umboð,“ segir Steinunn Guðbjartsdóttir, formaður slitastjórnar Glitnis, um bréf sem slitastjórnin sendi forsætis- og fjármálaráðuneyti og Seðlabankanum.