„Stálfrúin“ tapaði dómsmáli um auðlegðarskatt

Íslenska ríkinu var heimilt að leggja á auðlegðarskatt samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í dag. Dómurinn telur að sá hópur skattgreiðenda sem þurfi að greiða auðlegðarskatt sé ekki svo fámennur að það fari í bága við ákvæði stjórnarskrárinnar.

Þannig var ekki var fallist á kröfur Guðrúnar Helgu Lárusdóttur, eins eigenda Stálskipa og íslenska ríkið sýknað. DV greindi frá því í síðustu viku að stjórn Stálskipa hafi ákveðið að greiða Guðrúnu og öðrum eigendum fyrirtækisins tæplega 158 milljóna króna arð í fyrra.

Ágreiningsefnið var lögmæti auðlegðarskatts sem lagður var á Guðrúnu á gjaldárunum 2010, 2011 og 2012 sem og viðbótarauðlegðarskatt sem lagður var á hana gjaldárin 2011 og 2012. Guðrún krafðist þess að ríkið endurgreiddi henni tæpar 36 milljónir króna.

Í niðurstöðu héraðsdóms segir að samkvæmt eignarrréttarákvæði stjórnarskrárinnar sé eignarétturinn friðhelgur og engan megi skylda til að láta af hendi eign sína nema almenningsþörf krefji. Til þess þurfi lagafyrirmæli og komi fullt verð fyrir. Eitt megineinkenni skatthugtaksins að skatta beri að leggja á eftir almennum efnislegum mælikvarða og vissri jafnræðisleglu, þannig að skattþegnum sé ekki mismunað óeðlilega. Þetta þýði meðal annars að skattur verði ekki heimtur af tilteknum aðilum, þannig að öðrum, sem eins eða líkt stendur á hjá, sé sleppt. Í dómaframkvæmd hafi löggjafinn verið talinn hafa víðtækt vald til að ákveða hvaða atriði skuli ráða skattlagningu, jafnvel þó slík ákvörðun feli í sér eignaskerðingu. Skilyrði sé þó ávallt að hún byggist á almennum efnislegum mælikvarða og að gætt sé jafnræðisreglna.

Í dómnum segir að „almenni löggjafinn [er] talinn hafa víðtækt vald til að ákveða hvaða atriði skuli ráða skattlagningu að því marki að gætt sé greindra hlutlægnis- og jafnræðissjónarmiða. Í þessu sambandi er einnig litið til skatthlutfalls og þess gildistíma sem lögunum er ætlaður. Telur dómurinn, eins og atvikum er háttað, að sá hópur skattaðila sem þurfi að sæta auðlegðarskatti, sé ekki svo fámennur að fari í bága við greind ákvæði stjórnarskrárinnar.“