Ellefu milljarða aukaútsvar

Tekjuskattur ríkisins af útgreiðslu séreignarsparnaðar nemur tæplega 20 milljörðum króna. Útsvarstekjur sveitarfélaganna eru aðrir ellefu milljarðar króna.

Umsóknarfrestur til að sækja um útgreiðslu á séreignarsparnaði rann út 30. september síðastliðinn. Frá því að heimilað var að taka út séreignarsparnaðinn í mars árið 2009 hafa tæplega 80 milljarðar króna verið teknir út. Heimild til útgreiðslu á séreignarsparnaði var tímabundin hrunsaðgerð sem Alþingi samþykkti. Það hefur haft í för með sér tímabundna hækkun á útsvarstekjum sveitarfélaga og tekjuskatti ríkisins.

Hag- og upplýsingasvið Sambands sveitarfélaga hefur tekið saman útgreiðslu sparnaðarins hjá hverju sveitarfélagi fyrir sig og þær útsvarstekjur sem úttektirnar skiluðu. Heildarupphæðirnar eru verulegar; lægst 2,1 milljarður á þessu ári en útsvarstekjur sveitarfélaganna urðu mestar 3,5 milljarðar árið 2011. Umfang aðgerðarinnar sést glögglega í tölfræði Sambandsins.

Þegar einstök sveitarfélög eru skoðuð sést að Reykvíkingar tóku út 27,5 milljarða króna á tímabilinu, af því var greitt útsvar að upphæð 3,5 milljarðar króna. Kópavogsbúar tóku út 8,7 milljarða króna og greiddu 1,1 milljarð til sveitarfélagsins, svo annað dæmi sé tekið.

Heildarútgreiðslur séreignar voru hæstar árið 2011, eða 24,4 milljarðar króna, en eru tæpir 15 milljarðar í ár. Samkvæmt gögnum sem tekju- og skattaskrifstofa fjármála- og efnahagsráðuneytisins tók saman fyrir Fréttablaðið kemur fram að ríkissjóður hefur í hverjum mánuði allt tímabilið fengið á bilinu 300 til 600 milljónir króna í skatttekjur. Þessar tekjur fóru hæst í rúman milljarð í júlí 2011 þegar útgreiðslur voru hæstar.

Langflestir hafa haldið áfram að greiða í séreignarsjóði þrátt fyrir að hafa nýtt sér heimild til sérstakrar útgreiðslu sparnaðar eftir hrunið. Aðeins 1.224 færri greiddu í slíka sjóði árið 2010 en árið á undan, og voru þá 62.251, samkvæmt upplýsingum Landssamtaka lífeyrissjóða.

Heildareignir landsmanna í séreignarsparnaði hafa aukist um tugi milljarða frá því í mars 2009, þrátt fyrir útgreiðslu 80 milljarða króna. Það er hægt að lesa í gögnum Seðlabanka Íslands frá því í fyrra. Eign landsmanna í séreignarsparnaði var 327 milljarðar króna hinn 30. júní 2011. Heildarinnistæður séreignarsparnaðar frá hruni höfðu þá vaxið um 75 milljarða en þær voru 255 milljarðar í árslok 2008; 288 milljarðar í árslok 2009 og 314 milljarðar um áramótin 2010. Vöxturinn hefur því verið níu til þrettán prósent árlega, og því óhætt að áætla að heildareignir í séreignarsjóðum séu nú um 380 milljarðar króna.

svavar@frettabladid.is