Auknar kvaðir á smálánafyrirtækin í nýju frumvarpi

Hvernig hyggjast stjórnvöld á Íslandi skapa lagaumhverfi um smálán?

Efnahags- og viðskiptaráðherra hyggst leggja frumvarp til laga um ný neytendalán fyrir Alþingi nú í haust. Frumvarpið mun lítt breytt frá frumvarpi sem lagt var fyrir síðasta þing en ekki náðist að afgreiða vegna tímaskorts.

Frumvarpið miðar að því að auka neytendavernd vegna lánastarfsemi í takt við Evróputilskipanir þess efnis. Frumvarpið sem lagt verður fyrir þingið nú tekur þó til fleiri lána, þar á meðal annars smálána.

Í núgildandi lögum um neytendalán er undanþága sem segir að lánasamningar sem gilda skemur en þrjá mánuði séu undanskildir gildissviði laganna. Innan þess ramma hafa smálánafyrirtækin hérlendis starfað. Ekkert fyrirtækjanna fimm veitir lán til lengri tíma en 90 daga.

Nýja frumvarpið mun skapa lagaumhverfi fyrir smálán, einkum með tvennum hætti. Lögð verður upplýsingaskylda á fyrirtækin. Gerð verður krafa um að þar sem auglýstir eru lánasamningar og einstök kjör verði að birtast staðlaðar upplýsingar. Með stöðluðum upplýsingum er til dæmis átt við útlánsvexti, árlega hlutfallsstöðu kostnaðar, lánsfjárhæð og lengd samnings. Þá verður lánveitandinn, í þessu tilviki smálánafyrirtækin, að meta lánshæfi lántaka áður en lánasamningur er gerður. Þá mun neytandi hafa rétt til að falla frá samningi innan tveggja vikna.

Neytendastofa hefur farið með eftirlit með neytendalánum og smálánum. Það mun stofnunin gera áfram en mun hafa ríkari heimildir til að grípa inn í sé ekki farið að lögum og ákvörðunum stjórnvalda.

Haukur Örn Birgisson, lögmaður Útlána, segir að verði frumvarpið að lögum í óbreyttri mynd muni það hafa óveruleg áhrif á starfsemi smálánafyrirtækja. ?Það er verið að sníða þeim aðeins þrengri stakk og það verður bara að bregðast við því og það er allt í góðu,? segir Haukur Örn.

?Þessari löggjöf er bara vel tekið meðal annars út af þessu slæma umtali sem hefur verið undanfarin misseri, að um þessi lán gildi engin lög og að með þeim sé ekkert eftirlit. Það er auðvitað rangt,? segir Haukur Örn.

birgirh@frettabladid.is