Staðan í þjóðfélaginu vegna úreltra búskaparhátta Herdís Þorvaldsdóttir skrifar 17. ágúst 2012 06:00 Gömul og löngu úrelt lög um sauðfjárbúskap skikka okkur hin til að halda uppi dýrasta landbúnaðarkerfi sem þekkist. Sauðfjárbændur fá 4,2 milljarða á ári frá ríkinu fyrir að rækta sauðfé, auk ótal annarra styrkja. Það er auðvitað framleiðsluhvetjandi fyrir þá, en hefur skelfilegar afleiðingar fyrir gróður landsins. Meira en milljón sauðfjár er á lausagöngu allt sumarið, auk sjötíu og sjö þúsund hrossa. Og auðvitað er engin leið að stjórna lausabeitinni, jafnvel þó hún sé á skemmdum svæðum, sem alls ekki þola neina beit. Bændur bera enga ábyrgð gagnvart gróðurskemmdum og mega hafa eins margar skepnur á beit og þeim þóknast. Því fleiri, því meira borgum við þeim fyrir! Og það þó landið beri mikinn skaða af og við höfum enga þörf fyrir allt þetta kjöt. Sala á því rýrnar stöðugt og er núna komin í þriðja sæti á eftir kjúklinga- og svínakjöti auk þess sem sala á nautakjöti er að aukast. Lambakjötið er þó eina kjötið sem er niðurgreitt af ríkinu! Ef annað kjöt nyti slíkrar niðurgreiðslu væri það næstum ókeypis. Afgangs lambakjötið, offramleiðslan, hefur í áratugi fram að hruni kostað okkur milljarðatugi og ekkert fengum við út úr því nema enn meiri kostnað; niðurgreiðslu á útflutningi afgangskjöts sem selt var á undirverði í útlöndum, urðun upp á milljónir króna á því sem ekki fór út og eitthvað hefur svo geymsla í frystihúsum í heilt ár, á skrokkum sem síðan er fargað, kostað. Þvílík sóun! Síðan kreppan skall á og krónan féll hefur útflutningurinn loks nokkurn veginn staðið undir sér og jafnvel nokkur gjaldeyrir skapast. En ef við reiknum út kostnaðinn sem fer í framleiðsluna á þessu kjöti, á skemmdu landinu, er þetta tap fyrir alla nema útflytjendurna sjálfa. Við sem höfum þó borgað framleiðsluna fáum í raun ekkert til baka. Gjaldeyririnn fer aftur úr landi vegna kaupa á útlendum mengandi áburði, rúlluplasti, lyfjum, vélum og fleiru – síðan þarf Landgræðslan að gera við gróðurskemmdirnar vegna ofbeitarinnar, þar sem það er á annað borð hægt. Hún hefur í meira en hundrað ár reynt hvað hún getur og barist við að stöðva uppblásturinn, með samtals sautján milljarða framlagi frá okkur, og hefur þó varla undan bitvarginum. Hvað finnst ykkur kæru landsmenn? Við erum orðin langt á eftir öðrum menningarþjóðum hvað snertir umgengni við landið okkar. „Framsóknarflokkurinn/bændaaðallinn“ var allt of lengi við völd. Þeirra pólitík gekk út á það að halda öllu óbreyttu, sem varð til þess að hér var allt í fátækt og stöðnun löngu eftir að nágrannalöndin voru búin að byggja upp þéttbýliskjarna og borgir með skóla á öllum stigum, heilbrigðisstofnanir, listasöfn, verkmenningu og nýjustu tækni þess tíma. Hér máttu útlendingar ekki menga þessa gáfuðu og merkilegu þjóð. Enn leynist víða þessi hugsunarháttur að okkur sé allt leyfilegt af því að við séum svo sérstök og lítil og smá. Við högum okkur eins og frekir krakkar. Íslendingar rása um önnur lönd, kaupa sér hús, stofna fyrirtæki og taka vinnu frá innlendum og þykir þetta allt sjálfsagt. Þetta væri ágætt ef sá sami hugsunarháttur ríkti hér gagnvart útlendingum sem vilja starfa hér og búa. Menning þarf að nærast af nýjum straumum en ekki stöðnun ef hún á að vaxa og blómgast. Hún vill alla glugga opna og „sjá um veröld alla“ en ekki bara út um skjáinn…MINN. Allt er breytingum háð og við megum ekki standa gegn þróun fram á við þó hún kosti okkur smá persónulegar fórnir. Leggjum heldur til okkar skerf, til betri og réttlátari framtíðar. Er ekki meiri gæfa fólgin í því? Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson Skoðun Skoðun Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson skrifar Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir skrifar Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Sjá meira
Gömul og löngu úrelt lög um sauðfjárbúskap skikka okkur hin til að halda uppi dýrasta landbúnaðarkerfi sem þekkist. Sauðfjárbændur fá 4,2 milljarða á ári frá ríkinu fyrir að rækta sauðfé, auk ótal annarra styrkja. Það er auðvitað framleiðsluhvetjandi fyrir þá, en hefur skelfilegar afleiðingar fyrir gróður landsins. Meira en milljón sauðfjár er á lausagöngu allt sumarið, auk sjötíu og sjö þúsund hrossa. Og auðvitað er engin leið að stjórna lausabeitinni, jafnvel þó hún sé á skemmdum svæðum, sem alls ekki þola neina beit. Bændur bera enga ábyrgð gagnvart gróðurskemmdum og mega hafa eins margar skepnur á beit og þeim þóknast. Því fleiri, því meira borgum við þeim fyrir! Og það þó landið beri mikinn skaða af og við höfum enga þörf fyrir allt þetta kjöt. Sala á því rýrnar stöðugt og er núna komin í þriðja sæti á eftir kjúklinga- og svínakjöti auk þess sem sala á nautakjöti er að aukast. Lambakjötið er þó eina kjötið sem er niðurgreitt af ríkinu! Ef annað kjöt nyti slíkrar niðurgreiðslu væri það næstum ókeypis. Afgangs lambakjötið, offramleiðslan, hefur í áratugi fram að hruni kostað okkur milljarðatugi og ekkert fengum við út úr því nema enn meiri kostnað; niðurgreiðslu á útflutningi afgangskjöts sem selt var á undirverði í útlöndum, urðun upp á milljónir króna á því sem ekki fór út og eitthvað hefur svo geymsla í frystihúsum í heilt ár, á skrokkum sem síðan er fargað, kostað. Þvílík sóun! Síðan kreppan skall á og krónan féll hefur útflutningurinn loks nokkurn veginn staðið undir sér og jafnvel nokkur gjaldeyrir skapast. En ef við reiknum út kostnaðinn sem fer í framleiðsluna á þessu kjöti, á skemmdu landinu, er þetta tap fyrir alla nema útflytjendurna sjálfa. Við sem höfum þó borgað framleiðsluna fáum í raun ekkert til baka. Gjaldeyririnn fer aftur úr landi vegna kaupa á útlendum mengandi áburði, rúlluplasti, lyfjum, vélum og fleiru – síðan þarf Landgræðslan að gera við gróðurskemmdirnar vegna ofbeitarinnar, þar sem það er á annað borð hægt. Hún hefur í meira en hundrað ár reynt hvað hún getur og barist við að stöðva uppblásturinn, með samtals sautján milljarða framlagi frá okkur, og hefur þó varla undan bitvarginum. Hvað finnst ykkur kæru landsmenn? Við erum orðin langt á eftir öðrum menningarþjóðum hvað snertir umgengni við landið okkar. „Framsóknarflokkurinn/bændaaðallinn“ var allt of lengi við völd. Þeirra pólitík gekk út á það að halda öllu óbreyttu, sem varð til þess að hér var allt í fátækt og stöðnun löngu eftir að nágrannalöndin voru búin að byggja upp þéttbýliskjarna og borgir með skóla á öllum stigum, heilbrigðisstofnanir, listasöfn, verkmenningu og nýjustu tækni þess tíma. Hér máttu útlendingar ekki menga þessa gáfuðu og merkilegu þjóð. Enn leynist víða þessi hugsunarháttur að okkur sé allt leyfilegt af því að við séum svo sérstök og lítil og smá. Við högum okkur eins og frekir krakkar. Íslendingar rása um önnur lönd, kaupa sér hús, stofna fyrirtæki og taka vinnu frá innlendum og þykir þetta allt sjálfsagt. Þetta væri ágætt ef sá sami hugsunarháttur ríkti hér gagnvart útlendingum sem vilja starfa hér og búa. Menning þarf að nærast af nýjum straumum en ekki stöðnun ef hún á að vaxa og blómgast. Hún vill alla glugga opna og „sjá um veröld alla“ en ekki bara út um skjáinn…MINN. Allt er breytingum háð og við megum ekki standa gegn þróun fram á við þó hún kosti okkur smá persónulegar fórnir. Leggjum heldur til okkar skerf, til betri og réttlátari framtíðar. Er ekki meiri gæfa fólgin í því?
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun