Fær ekki bætur fyrir "smekklaus ummæli“

Hæstiréttur hafnaði í dag kröfum Heiðars Más Guðjónssonar um ómerkingu ummæla og miskabætur vegna fréttaflutnings í DV. Ummælin sem um ræddi þóttu mikilvæg í þjóðfélagsumræðu og þó þau hefðu að einhverju leyti verið sett fram af smekkleysi hefðu þau átt brýnt erindi til almennings.

Í umfjöllun DV um íslensku krónuna, stöðu hennar fyrir hrun og gengislækkun eftir hrun var Heiðar Már Guðjónsson, fjárfestir sagður hafa tekið stöðu gegn íslensku krónunni á árunum 2006 og 2007. Hann var einnig sagður hafa plottað árás á krónuna. Þetta var Heiðar ekki sáttur við né heldur orðaval ritstjórnar DV sem kallaði hann „Krónuníðing" og sagði hann „hljóma eins og landráðamann".

Hæstiréttur komst í fyrsta lagi að því að síðarnefndu ummælin hefðu falið í sér gildisdóm, en fólk hefur almennt meira frelsi um að tjá gildisdóma sína og þarf ekki að leiða að þeim sönnur. Þó verður að gera þá kröfu að gildisdómar eigi sér einhverja stoð í staðreyndum máls. Ummæli DV þóttu óþarflega ósmekkleg en þó var fallist á að þau hefðu nægileg tengsl við staðreyndir. Því var ekki fallist á ómerkingu þeirra.

Í öðru lagi þótti ritstjórnin hafa stutt ummæli sín með nægilegum gögnum um að Heiðar hefði plottað árás á krónuna og tekið stöðu gegn henni. Umfjöllunina byggðu blaðamennirnir m.a. á tölvupósti og minnisblaði sem Heiðar ritaði sjálfur þar sem fram kemur að Novator hafi tekið skortstöðu í íslensku krónunni. Hæstiréttur taldi þessi gögn nægilega stoð undir umfjöllun blaðamannanna.

Kröfum Heiðars um miskabætur og ómerkingu var því hafnað.

Ósáttur við niðurstöðuna

Heiðar harmar niðurstöðu Hæstaréttar og telur að DV hafi komist upp með að sanna ekki til hlítar fullyrðingar sínar. Hann telur þó að sú niðurstaða dómsins að DV beri sjálft sinn kostnað af málarekstrinum sýni að ekki hafi verið tilefnislaust af hans hálfu að láta reyna á rétt sinn.

Niðurstaðan vekur hjá honum spurningar um hver mörk tjáningafrelsisins séu. „Það er ofar mínum skilningi að í tjáningafrelsinu felist nú réttur til að bera borgara sökum án þess að þurfa svo að færa fram fullar sönnur fyrir staðhæfingum sínum. Ég skil ekki að slíkt sé talið mikilvægt til að tryggja opna, lýðræðislega umræðu í samfélaginu," segir hann í tilkynningu.

Heiðar segir að enn sé öðru máli hans gegn DV ólokið og spennandi verði að sjá niðurstöðuna úr því. „Í hinu síðara vil ég að því sé svarað hversu langt fjölmiðlar geti gengið í að ausa borgarana svívirðingum, t.d. kallað þá vitskerta, áður en komið er út fyrir endimörk tjáningarfrelsisins," segir hann.