Hvers vegna ég segi nei við Icesave

Þeir sem þekkja mig vita sem er að undanfarna daga hef ég verið í innri baráttu gagnvart komandi kosningum um nýju Icesave-lögin. Hvers vegna í baráttu? Jú, vegna þess að ég trúi því að við sem tökum þátt í umræðunni, þó misáberandi séum, berum ábyrgð á því sem við segjum og gerum. Ég verð því að vega þetta mál út frá hagsmunum heildarinnar en ekki aðeins út frá mínum eigin hugmyndum eða stefnu Hreyfingarinnar.



Fyrst, hvers vegna að segja já? Mér finnst að við eigum að standa við orð okkar. Það var gefið loforð um að Icesave væri ríkistryggt. En voru þetta okkar orð? Var ekki einfaldlega verið að lofa upp í ermina á okkur sem þjóð?



Í hagkerfi sem er heilbrigt og þróast eðlilega þar sem ríkir opin samkeppni og framboð og eftirspurn eru ráðandi kraftar, þar myndi ég líklega samþykkja samning eins og Icesave III. Þar myndi ég trúa því að samþykki hans myndi opna á fjármagn frá útlöndum sem þá myndi koma hagkerfinu hér af stað með minnkandi atvinnuleysi og auknum tekjum hagkerfisins alls. Í þessu ímyndaða heilbrigða hagkerfi eru hins vegar afar litlar líkur á því að dæmisaga eins og Icesave-málið væri uppi á borðum. Afar litlar líkur á því að við bankahrun myndi afar stór hluti innviða samfélags falla þar sem sömu þræðir, viðskiptablokkir og fólk áttu stærstan hluta allra stærri fyrirtækja í landinu í oft mjög vafasömum innbyrðis þráðum og flækjum.



Í raunveruleikanum sem við búum við í dag eru engar lánalínur að fara að opnast við enn meiri skuldsetningu þjóðarinnar. Engin risalán sem bíða í ofvæni eftir því að geta sett hér hagkerfið aftur af stað.



Raunin okkar Íslendinga er sú að hér varð kerfishrun og við verðum að þora að horfast í augu við það. Hér hrundi ekki aðeins bankakerfi, heldur þéttofið viðskiptakerfi um leið sem snertir okkur landsmenn alla á flestum stöðum daglegs lífs. Þá varð hér augljóst stjórnmálakerfishrun á sama tíma, þar sem margir stjórnmálamenn voru mjög óþægilega tengdir ýmsum gjörningum í viðskiptalífinu og höfðu einnig á það mjög mikil áhrif hversu langt íslensku bankarnir gátu komist í siðlausum fölskum vexti sínum.

Í Icesave III, eins og fyrri samningum, felst gríðarleg gengisáhætta sem og stórkostleg óvissa um hvort og þá hversu miklar eignir þrotabúsins geti gengið upp í greiðslur samningsins. Þegar eru í gangi dómsmál þar sem verður látið á það reyna hvort neyðarlögin haldi eður ei. Haldi þau ekki eru forsendur Icesave III algerlega hrundar og samningurinn fæst ekki samþykktur sem forgangskrafa í þrotabúið. Gerist það lendir heildarupphæðin af fullum þunga á íslensku þjóðinni með ríkisábyrgð. Það liggur alls ekki á því að klára samninginn núna áður en niðurstaða er komin í það mál.



Að samþykkja ríkisábyrgð á Icesave-kröfurnar á þessum tímapunkti gríðarlegrar óvissu er einfaldlega eins og að spila rússneska rúllettu með afkomumöguleika þjóðarinnar.

Ég segi því NEI í dag og hvet þig sterklega til hins sama.