Fréttaskýring: Afkoma ríkissjóðs verri um 4 milljarða

Hvað felst í fjáraukalögum?

Fjáraukalög voru til þriðju umræðu á Alþingi í gær en boðað hefur verið til atkvæðagreiðslu í þinginu í dag. Þegar hefur hluti þeirra verið samþykktur og ekki er útlit fyrir annað en að frumvarpið verði að lögum í dag.

Í fjáraukalögum er að finna þær aukafjárveitingar sem ríkisstjórnin hefur lofað eða hyggst lofa frá því að fjárlög eru samþykkt, en þau eru samþykkt fyrir áramót ársins á undan. Því hærri sem fjárveitingarnar eru í fjáraukalögum, þeim mun meiri frávik eru frá fjárlögunum og þeim mun minni agi í fjármálum ríkissjóðs.

„Aukafjárveitingar eiga að heyra til undantekninga og eru í flestum tilvikum til þess að mæta útgjöldum vegna atvika sem ekki var hægt að sjá fyrir þegar fjárlög voru sett,“ segir í orðskýringum á Ríkiskassanum, vefsíðu um efnahagsmál.

Sú venja hefur hins vegar skapast að umfangsmiklar fjárveitingar er að finna í fjáraukalögunum. Heldur hefur dregið úr því og á árunum 2003 til 2007 námu fjáraukalög að meðaltali um 6 prósentum af samþykktum fjárlögum hvers árs, að því er kemur fram í umsögn Ríkisendurskoðunar um fjárlagafrumvarpið.

Frumvarp til fjáraukalaga 2011 gerir ráð fyrir hækkun útgjalda upp á 2,8 prósent frá fjárlögum. Ríkisendurskoðun telur þetta merkja að meiri aga gæti nú en oftast áður þegar kemur að nýjum útgjöldum í fjárlögum. Engu að síður telur stofnunin að aukning útgjalda sé nokkuð mikil þegar horft er til þess að í fjárlögum ársins voru 4,8 milljarðar ætlaðir í ófyrirséð útgjöld.

Stærstu útgjaldaliðir á fjáraukalögum lúta að aðgerðum vegna kjarasamninga. Í fjárlagafrumvarpinu var gert ráð fyrir því að laun ríkisstarfsmanna og bætur bótaþega héldust óbreytt árið 2011 en myndu hækka um 2 prósent árið 2012. Þessar forsendur standast ekki, þar sem launakostnaður ríkisstarfsmanna mun hækka um 5 prósent á árinu 2011 og bætur um 8,1 prósent.

Því til viðbótar fengu bóta- og launþegar 75 þúsund króna eingreiðslu á árinu sem ekki var reiknað með í fyrri áætlun. Reiknað er með að kjarasamningarnir þýði 13,7 milljarða króna útgjaldaaukningu. Alls er gert ráð fyrir því að fjárheimildir ríkissjóðs verði hækkaðar um 14,2 milljarða króna.

Á tekjuhliðinni munar mestu um 9,4 milljarða króna hærri skatttekjur, en alls eru tekjur 10,2 milljörðum króna hærri en gert var ráð fyrir. Það þýðir 4 milljarða króna verri stöðu en gert var ráð fyrir í fjárlagafrumvarpinu.

kolbeinn@frettabladid.is