Ágreiningur á bak við vinarþelið

Vinsemd og friður svífur yfir vötnum á ferðalagi Bush Bandaríkjaforseta í Evrópu, enda er tilgangurinn að styrkja tengslin á Atlantshafsásnum eftir erfið misseri. En fréttamaður Stöðvar 2 komst að því að hátíðarbragur og tignarlæti duga ekki til að dreifa athyglinni frá grundvallarágreiningi stórveldisins og stækkandi Evrópusambands. Evrópa og Bandaríkin eru stoðir hins frjálsa heims sagði George Bush áður en hann lagði upp í ferðalag til Evrópu, ferðalag þar sem hann hyggst ná sáttum við efasemdarmenn og fjandvini í gömlu heimsálfunni og jafnvel reyna að fá þá til að styðja málstað Bandaríkjanna, ýmist með mannafli eða fjármagni. Bush hittir á ferðinni marga helstu gagnrýnendur sína: Gerhard Schröder, kanslara Þýskalands og Jacques Chirac, forseta Frakklands. Í dag átti hann fundi í Brussel með leiðtogum Evrópusambandsins. Í ávarpi sem Bush hélt sagði hann að öflug viðskipti Bandaríkjanna og bandalags Evrópu væru ein þeirra véla sem knýja hagkerfi heimsins og fordæmi þeirra hvað efnahagslegt og pólitískt frelsi varðar gefi milljónum manna, sem séu þreyttar á fátækt og kúgun, von. „Að öllu þessu leyti er sterk vinátta okkar nauðsynleg fyrir frið og hagsæld um allan heim. Engar tímabundnar deilur, enginn stundarágreiningur á milli ríkisstjórna, enginn máttur mun nokkurn tímann skilja okkur að,“ sagði Bush. Þrátt fyrir vinarþelið og fögru orðin er ekki hægt að líta fram hjá því að deilt er um grundvallaratriði í nokkrum lykilmálum: Efst á listanum er Írak þar sem Bandaríkjamenn telja sig nú á réttri braut eftir kosningarnar en víða í Evrópu ríkir enn efi. Þó er líklegt að komið verði til móts við sjónarmið Bandaríkjamanna með einhverju móti. Mið-Austurlönd: Í Ísrael og Palestínu er tónninn svipaður en annars staðar í Mið-Austurlöndum sýna Bandaríkjamenn hörku á meðan Evrópuþjóðir kjósa samninga og viðræður. Það er lítill skilningur á aðferðum hins. Íran: Hér sýna Bandaríkjamenn hörku og þeir gruna Írana um græsku. Evrópusambandið reynir áfram samningaleiðina. Kína: Bandaríkjamönnum líkar ekki að Evrópuþjóðir hyggist selja vopn til Kína sem yfirmaður CIA segir eina af meginógnunum við hagsmuni Bandaríkjanna. Í umhverfismálum er grundvallarmunur á hugsun og sýn, Alþjóða glæpadómstóllinn er stofnun sem Evrópuþjóðir leggja áherslu á en Bandaríkjamenn óttast og reyna að grafa undan, deilt er um eðli, tilgang og stærð Sameinuðu þjóðanna og í Evrópu þykjast menn greina efasemdatón hjá Bandaríkjamönnum varðandi sameiningarferlið innan ESB. Ljóst er að ekki verður tekið á þessum málum í þessari heimsókn. En það er kannski ekki megintilgangurinn heldur að sýna að stríðsöxin hefur verið grafin. Bandaríkin og Evrópa eru nátengd; á heildina er stefnt að því sama og einungis með því að taka höndum saman náist árangur.