Hálfsársuppgjör stað­festir á­hyggjur af fjár­málum Sel­tjarnar­ness

Hálfsársuppgjör Seltjarnesbæjar fyrir árið 2026 sýnir svo ekki verður um villst að fjárhagsstaða bæjarins er alvarleg.

Rekstrarniðurstaða A-hluta sveitarfélagsins er neikvæð um rúmlega hálfan milljarð króna eftir fyrstu sex mánuði ársins. Hallinn er þegar orðinn meiri en hann var á öllu árinu 2025.

Í aðdraganda sveitarstjórnarkosninganna í vor skrifaði ég grein undir fyrirsögninni „Fjárhagslegt sjálfstæði Seltjarnarness í hættu“. Þar vakti ég athygli á viðvarandi tapi í rekstri bæjarins, vaxandi skuldum og þeirri þróun sem blasti við í fjármálum sveitarfélagsins.

Ég benti meðal annars á að uppsafnað tap frá árinu 2015 næmi rúmlega þremur milljörðum króna og að rekstur bæjarins hefði árum saman verið langt frá þeim markmiðum sem fjárhagsáætlanir gerðu ráð fyrir.

Ársreikningur ársins 2025 staðfesti þessa þróun. Rekstrarniðurstaðan varð langt frá þeim markmiðum sem sett höfðu verið og halli A-hluta bæjarsjóðs nam 477 milljónum króna, eða rúmlega fjórfalt meiri en ráð hafði verið gert fyrir í fjárhagsáætlun.

Ekki voru allir á þessari skoðun. Þáverandi forseti bæjarstjórnar skrifaði svargrein þar sem hann gerði lítið úr áhyggjum mínum og dró í efa mat mitt á stöðunni. Í umræðunni var mikil áhersla lögð á lífeyrisskuldbindingar bæjarins, sem vissulega eru umfangsmiklar, en minna rætt um önnur atriði sem höfðu áhrif á afkomu bæjarins.

Á sama tíma hafa innviðir bæjarins víða verið látnir sitja á hakanum. Skortur á reglubundnu viðhaldi hefur leitt til kostnaðarsamra viðgerða sem enn sér ekki fyrir endann á. Þá var ráðist í byggingu nýs leikskóla sem krefst verulegrar lántöku. Slíkar framkvæmdir eru mikilvægar, en þær hafa jafnframt aukið skuldir bæjarins.

Eftir sveitarstjórnarkosningarnar kom nýtt bæjarráð saman til síns fyrsta fundar. Þar komu fram upplýsingar sem sýndu að hallinn var þegar kominn í um 400 milljónir króna eftir fyrstu fjóra mánuði ársins.

Það vakti eðlilega athygli í ljósi þess að í kosningabaráttunni höfðu bæjarbúar fengið allt aðra mynd af stöðunni. Sjálfstæðismenn héldu því ítrekað fram að fjárhagur bæjarins væri í góðu lagi og að ekki væri sérstök ástæða til að hafa áhyggjur.

Á fyrsta fundi bæjarstjórnar þar sem tekin var ákvörðun um ráðningu bæjarstjóra gerðum við fulltrúar minnihluta bókun þar sem við vöktum athygli á að erfið staða bæjarins kallaði á fagmenntaða manneskju til að takast á við verkefnið.

Nú liggja staðreyndirnar fyrir og þær segja aðra sögu.

Hálfsársuppgjörið sýnir ekki aðeins verulegan rekstrarhalla heldur einnig versnandi rekstrargetu, neikvætt veltufé frá rekstri í A-hluta, veika lausafjárstöðu og áframhaldandi aukningu skulda og skuldbindinga.

Bæjarbúar eiga rétt á skýrum upplýsingum um stöðuna. Fjárhagsvandi af þessari stærðargráðu verður hvorki til né leysist á einni nóttu. Því er mikilvægt að horfast í augu við staðreyndirnar og ræða þær af ábyrgð.

Nú þarf að leggja fram skýra og trúverðuga áætlun um hvernig koma eigi fjármálum Seltjarnarness aftur á traustan og sjálfbæran grunn. Fyrsta skrefið er að viðurkenna stöðuna eins og hún er.

Tölurnar tala sínu máli. Verkefnin framundan eru krefjandi en ekki óyfirstíganleg. Með ábyrgri fjármálastjórn, skýrri forgangsröðun og hreinskiptinni umræðu er hægt að snúa þróuninni við og tryggja að fjárhagur Seltjarnesbæjar standi á traustum grunni til framtíðar.

Höfundur er oddviti Samfylkingar, Viðreisnar og óháðra á Seltjarnarnesi.