Framtíð lýðveldisins Íslands Snorri Sturluson skrifar 2. september 2026 09:32 Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir Skoðun Til foreldra trans barna og ungmenna María Gunnarsdóttir Skoðun 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson Skoðun Laxeldi á Seyðisfirði Kristján Ingimarsson Skoðun Erum við að borða það sem við höldum að við séum að borða? Elísabet Reynisdóttir Skoðun Lyf eru fjárfesting í fólki og framtíðinni Erla Sigríður Skarphéðinsdóttir Skoðun Þrjú höfuð eru betri en eitt Sæþór Randalsson Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Spyrjið okkur hvað við sjáum á TikTok Lena Amirsdóttir Mulamuhic Skoðun Skoðun Skoðun Af hverju ekki hún? Thelma Kristín Kvaran skrifar Skoðun Norrænt sambandsríki – næsta skref! Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Hvers vegna eru niðurstöður PISA leyndarmál? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvað varð um tillögurnar? Ragnhildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Spyrjið okkur hvað við sjáum á TikTok Lena Amirsdóttir Mulamuhic skrifar Skoðun Erum við að borða það sem við höldum að við séum að borða? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Lyf eru fjárfesting í fólki og framtíðinni Erla Sigríður Skarphéðinsdóttir skrifar Skoðun Mikilvæg niðurstaða fyrir launafólk Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Laxeldi á Seyðisfirði Kristján Ingimarsson skrifar Skoðun Til foreldra trans barna og ungmenna María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Vextir og vöxtur nýsköpunar Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir skrifar Skoðun Þrjú höfuð eru betri en eitt Sæþór Randalsson skrifar Skoðun Náttúruverndargjald: Rétt hugmynd, of þröng útfærsla Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson skrifar Skoðun Skólamál verða ekki byggð á hentistefnu Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Rétt mönnun í hjúkrun er fjárfesting í öryggi og gæðum Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Bær í vexti - nýtt aðalskipulag Hafnarfjarðar Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Áhrifavaldar já, Gestgjafinn nei Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvað kostar venjulegt líf? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Persónulegt níð skilar engum árangri Halldóra Sigr. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvað fáum við fyrir reikninginn? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir fiskeldi? Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar Sjá meira
Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald.
Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar
Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar
Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar
Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar