Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar 23. júlí 2026 17:01 Sýnið okkur samninginn! Við lifum í landi þar sem leikreglurnar eru hannaðar fyrir fáeina útvalda en fátæktargildrurnar fyrir okkur hin. Sem venjulegur launamaður og neytandi á Íslandi fylgist ég með umræðunni um Evrópusambandið og nýjan gjaldmiðil með vaxandi undrun. Hræðsluáróðurinn sem dælt er yfir okkur daglega er orðinn hjákátlegur. Okkur er sagt að við eigum ekki einu sinni að skoða hvað er í boði. Að við eigum að segja nei í blindni. Ég segi: Sýnið okkur samninginn og leyfið þjóðinni að dæma! Vítahringur krónunnar: Leikvöllur auðvaldsins. Horfum á staðreyndirnar í okkar daglega lífi. Þú mætir í vinnuna, ert með ágætis laun á pappírnum en þegar upp er staðið átt þú ekki neitt eftir í lok mánaðarins. Af hverju? Vegna þess að við búum við íslensku verðtrygginguna – stærsta ránstæki sögunnar. Þegar verðbólgan hleypur upp hækka húsnæðislánin okkar og leigan um tugi eða hundruð þúsunda á mánuði. Lánið þitt getur stokkið úr 320.000 krónum í 400.000 krónur á einni nóttu. Á sama tíma sitja bankarnir, fjármagnseigendurnir og stóru útgerðirnar í fullkomnu skjóli. Þau gera upp í evrum eða dollurum til að verja eigin hagnað, en neyða okkur, verkafólkið í landinu, til að bera alla áhættuna og dýrtíðina af krónunni. Þetta er hrein vitleysa og hana verður að stöðva. Hræðsluáróðurinn skotinn í kaf. Andstæðingar ESB mæta í sjónvarpsstúdíó og segja að við megum ekki missa sjálfstæði okkar. En um hvaða sjálfstæði eru þeir að tala? Er það sjálfstæði almennings til að fara á hausinn þegar maki veikist og fer á hjúkrunarheimili, þar sem Tryggingastofnun (TR) helmingar tekjurnar á meðan bankinn heldur áfram að hækka lánið? Skjótum þessum fullyrðingum í kaf: Við missum ekki verkfallsréttinn eða íslenska módelið: ESB setur aðeins lágmarkskröfur til að vernda verkafólk gegn vinnuþrælkun og geðþótta stórfyrirtækja. Ef íslenskir kjarasamningar bjóða betri réttindi – eins og 32 til 36 stunda vinnuviku – þá trompar betri rétturinn alltaf. ESB breytir því ekki þér í óhag. Evran verndar þá sem minnst mega sín: Í Evrópu þekkist ekki sú geðveiki að húsnæðislán hækki í takt við verðbólgu. Með evrunni veist þú nákvæmlega hver afborgunin þín er í hverjum mánuði. Það gefur fólki á föstum launum þann fyrirsjáanleika sem þarf til að lifa, og eldri borgurum til að lifa áhyggjulaus ævikvöld – hvort sem það er á Íslandi eða á Spáni. Lægra matarverð og endir á einokun: Innlenda fákeppnin óttast ekkert meira en evrópska samkeppni. Með því að opna markaðinn og afnema innflutningstolla myndi daglega lífið og matarkarfan verða ódýrari, sem munar mest um fyrir þá sem eru með venjuleg laun eða eftirlaun. Leyfið okkur að sjá! Að segja „NEI“ við því að sjá samning er eins og að neita að skoða launaseðilinn sinn eða kaupsamning um íbúð. Það er ekkert fullveldisafsal fólgið í því að klára viðræður og leggja niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar í lýðræðislegri þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningurinn verður lélegur fyrir okkar auðlindir þá getum við einfaldlega kosið nei þá. En að láta auðmannaelítuna og kvótaeigendurna hræða okkur til að skoða ekki einu sinni valkostina er að samþykkja að þeir haldi áfram að leika sér með líf og afkomu íslensks verkafólks. Ég ætla að kjósa JÁ til að sjá samninginn. Ég ætla að kjósa með buddunni minni, með fjölskyldunni minni og gegn séríslenskri dýrtíð. Ég hvet alla almenna launamenn til að gera það sama. Höfundur hefur gegnt hlutverki trúnaðarmanns hjá Sameyki. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Skoðun Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Húsnæðisstefnan sem gerði ungt fólk að leiguliðum Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Veist þú í raun hvernig gervigreind virkar? Bjarki Sigurjónsson Thorarensen skrifar Sjá meira
Sýnið okkur samninginn! Við lifum í landi þar sem leikreglurnar eru hannaðar fyrir fáeina útvalda en fátæktargildrurnar fyrir okkur hin. Sem venjulegur launamaður og neytandi á Íslandi fylgist ég með umræðunni um Evrópusambandið og nýjan gjaldmiðil með vaxandi undrun. Hræðsluáróðurinn sem dælt er yfir okkur daglega er orðinn hjákátlegur. Okkur er sagt að við eigum ekki einu sinni að skoða hvað er í boði. Að við eigum að segja nei í blindni. Ég segi: Sýnið okkur samninginn og leyfið þjóðinni að dæma! Vítahringur krónunnar: Leikvöllur auðvaldsins. Horfum á staðreyndirnar í okkar daglega lífi. Þú mætir í vinnuna, ert með ágætis laun á pappírnum en þegar upp er staðið átt þú ekki neitt eftir í lok mánaðarins. Af hverju? Vegna þess að við búum við íslensku verðtrygginguna – stærsta ránstæki sögunnar. Þegar verðbólgan hleypur upp hækka húsnæðislánin okkar og leigan um tugi eða hundruð þúsunda á mánuði. Lánið þitt getur stokkið úr 320.000 krónum í 400.000 krónur á einni nóttu. Á sama tíma sitja bankarnir, fjármagnseigendurnir og stóru útgerðirnar í fullkomnu skjóli. Þau gera upp í evrum eða dollurum til að verja eigin hagnað, en neyða okkur, verkafólkið í landinu, til að bera alla áhættuna og dýrtíðina af krónunni. Þetta er hrein vitleysa og hana verður að stöðva. Hræðsluáróðurinn skotinn í kaf. Andstæðingar ESB mæta í sjónvarpsstúdíó og segja að við megum ekki missa sjálfstæði okkar. En um hvaða sjálfstæði eru þeir að tala? Er það sjálfstæði almennings til að fara á hausinn þegar maki veikist og fer á hjúkrunarheimili, þar sem Tryggingastofnun (TR) helmingar tekjurnar á meðan bankinn heldur áfram að hækka lánið? Skjótum þessum fullyrðingum í kaf: Við missum ekki verkfallsréttinn eða íslenska módelið: ESB setur aðeins lágmarkskröfur til að vernda verkafólk gegn vinnuþrælkun og geðþótta stórfyrirtækja. Ef íslenskir kjarasamningar bjóða betri réttindi – eins og 32 til 36 stunda vinnuviku – þá trompar betri rétturinn alltaf. ESB breytir því ekki þér í óhag. Evran verndar þá sem minnst mega sín: Í Evrópu þekkist ekki sú geðveiki að húsnæðislán hækki í takt við verðbólgu. Með evrunni veist þú nákvæmlega hver afborgunin þín er í hverjum mánuði. Það gefur fólki á föstum launum þann fyrirsjáanleika sem þarf til að lifa, og eldri borgurum til að lifa áhyggjulaus ævikvöld – hvort sem það er á Íslandi eða á Spáni. Lægra matarverð og endir á einokun: Innlenda fákeppnin óttast ekkert meira en evrópska samkeppni. Með því að opna markaðinn og afnema innflutningstolla myndi daglega lífið og matarkarfan verða ódýrari, sem munar mest um fyrir þá sem eru með venjuleg laun eða eftirlaun. Leyfið okkur að sjá! Að segja „NEI“ við því að sjá samning er eins og að neita að skoða launaseðilinn sinn eða kaupsamning um íbúð. Það er ekkert fullveldisafsal fólgið í því að klára viðræður og leggja niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar í lýðræðislegri þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningurinn verður lélegur fyrir okkar auðlindir þá getum við einfaldlega kosið nei þá. En að láta auðmannaelítuna og kvótaeigendurna hræða okkur til að skoða ekki einu sinni valkostina er að samþykkja að þeir haldi áfram að leika sér með líf og afkomu íslensks verkafólks. Ég ætla að kjósa JÁ til að sjá samninginn. Ég ætla að kjósa með buddunni minni, með fjölskyldunni minni og gegn séríslenskri dýrtíð. Ég hvet alla almenna launamenn til að gera það sama. Höfundur hefur gegnt hlutverki trúnaðarmanns hjá Sameyki.
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar