Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson skrifar 2. júlí 2026 12:11 Það er ákveðin listgrein fólgin í því að skrifa heila grein þar sem nánast hver einasta málsgrein byggir á annaðhvort útúrsnúningi, hálfsannleik eða beinum mýtum. En þegar rýnt er í málflutning sumra þeirra sem berjast sem heitast gegn því að íslenska þjóðin fái einfaldlega að sjá hvað er í boði í samningi við Evrópusambandið, kemur í ljós ákveðið mynstur. Það er gamalkunnugt mynstur hræðsluáróðurs sem á að koma í veg fyrir að almenningur fái upplýsingar. Nýleg skrif Jóns Péturs Zimsen, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, eru skólabókardæmi um þessa tækni. Þar er dregin upp heimsendakennd mynd þar sem allt fer í bál og brand ef við skyldum nú taka upp á því að segja já til að sjá ESB-samning í ágúst. Okkur er sagt að varnarsamstarf við Bandaríkin (sem er tvíhliða og óháð ESB) fari í uppnám. Okkur er sagt að ESB-her sé á leiðinni (sambandið er ekki með her). Og það sem fáránlegast er: því er haldið fram að stjórnvöld haldi verðbólgu og vöxtum viljandi uppi til að neyða fólk til að segja já. O.s.frv. Slíkar samsæriskenningar dæma sig í raun sjálfar. Þær lýsa fyrst og fremst miklu vantrausti á greind íslenskra kjósenda. En af hverju er þessum mýtum dælt út? Svarið liggur í því hverjir það eru sem tala svona. Þetta er orðræða þeirra sem hafa það mjög gott í núverandi kerfi. Þetta eru talsmenn ákveðinnar elítu, ef svo má segja, stjórnmálamanna og hagsmunaaðila, sem hagnast á einokun, tollamúrum, lokuðu umhverfi og sveiflum íslensku krónunnar. Fyrir þennan hóp er óbreytt ástand þægilegt. Fyrir þetta fólk er samkeppni, gagnsæi og evrópskt vaxtastig ógnun við eigin forréttindi. Þess vegna er reynt að telja almenningi trú um að það sé „sjálfstæðisbarátta“ og „þjóðarstolt“ að búa við hæstu vexti í Evrópu. Þetta minnir mest á kappleik þar sem hrópað er „áfram Ísland“ af mikilli elju. Það á að vera merki um „yfirburðalífskjör“ að íslenskar fjölskyldur brenni laununum sínum í verðbólgubáli og greiði margfaldan toll af hversdagslegum matvælum miðað við nágranna okkar. Þegar elítan segir „Takk, en NEI takk“, þá er hún í raun að segja: „Við höfum það fínt, verið þið ekki að rugga bátnum.“ Að segja já í ágúst snýst ekki um að samþykkja blindandi inngöngu í eitt eða neitt. Það snýst um að sýna þann sjálfsagða lýðræðislega kjark að sækja samninginn, leggja hann á borðið og fá staðreyndir í staðinn fyrir hræðslusögur. Þegar öllu er á botninn hvolft á ákvörðunin nefnilega að vera í höndum þjóðarinnar, en ekki fárra útvaldra sem vilja stýra umræðunni með því að snúa út úr raunveruleikanum. Leyfum samningnum að líta dagsins ljós. Það er almenningur í þessu landi sem á að eiga síðasta orðið, ekki elítan sem óttast breytingar. Segjum Já til að SJÁ. Höfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann svo og sérlegur áhugamaður um Já við ESB-viðræðum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson Skoðun Skoðun Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson skrifar Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir skrifar Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar Sjá meira
Það er ákveðin listgrein fólgin í því að skrifa heila grein þar sem nánast hver einasta málsgrein byggir á annaðhvort útúrsnúningi, hálfsannleik eða beinum mýtum. En þegar rýnt er í málflutning sumra þeirra sem berjast sem heitast gegn því að íslenska þjóðin fái einfaldlega að sjá hvað er í boði í samningi við Evrópusambandið, kemur í ljós ákveðið mynstur. Það er gamalkunnugt mynstur hræðsluáróðurs sem á að koma í veg fyrir að almenningur fái upplýsingar. Nýleg skrif Jóns Péturs Zimsen, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, eru skólabókardæmi um þessa tækni. Þar er dregin upp heimsendakennd mynd þar sem allt fer í bál og brand ef við skyldum nú taka upp á því að segja já til að sjá ESB-samning í ágúst. Okkur er sagt að varnarsamstarf við Bandaríkin (sem er tvíhliða og óháð ESB) fari í uppnám. Okkur er sagt að ESB-her sé á leiðinni (sambandið er ekki með her). Og það sem fáránlegast er: því er haldið fram að stjórnvöld haldi verðbólgu og vöxtum viljandi uppi til að neyða fólk til að segja já. O.s.frv. Slíkar samsæriskenningar dæma sig í raun sjálfar. Þær lýsa fyrst og fremst miklu vantrausti á greind íslenskra kjósenda. En af hverju er þessum mýtum dælt út? Svarið liggur í því hverjir það eru sem tala svona. Þetta er orðræða þeirra sem hafa það mjög gott í núverandi kerfi. Þetta eru talsmenn ákveðinnar elítu, ef svo má segja, stjórnmálamanna og hagsmunaaðila, sem hagnast á einokun, tollamúrum, lokuðu umhverfi og sveiflum íslensku krónunnar. Fyrir þennan hóp er óbreytt ástand þægilegt. Fyrir þetta fólk er samkeppni, gagnsæi og evrópskt vaxtastig ógnun við eigin forréttindi. Þess vegna er reynt að telja almenningi trú um að það sé „sjálfstæðisbarátta“ og „þjóðarstolt“ að búa við hæstu vexti í Evrópu. Þetta minnir mest á kappleik þar sem hrópað er „áfram Ísland“ af mikilli elju. Það á að vera merki um „yfirburðalífskjör“ að íslenskar fjölskyldur brenni laununum sínum í verðbólgubáli og greiði margfaldan toll af hversdagslegum matvælum miðað við nágranna okkar. Þegar elítan segir „Takk, en NEI takk“, þá er hún í raun að segja: „Við höfum það fínt, verið þið ekki að rugga bátnum.“ Að segja já í ágúst snýst ekki um að samþykkja blindandi inngöngu í eitt eða neitt. Það snýst um að sýna þann sjálfsagða lýðræðislega kjark að sækja samninginn, leggja hann á borðið og fá staðreyndir í staðinn fyrir hræðslusögur. Þegar öllu er á botninn hvolft á ákvörðunin nefnilega að vera í höndum þjóðarinnar, en ekki fárra útvaldra sem vilja stýra umræðunni með því að snúa út úr raunveruleikanum. Leyfum samningnum að líta dagsins ljós. Það er almenningur í þessu landi sem á að eiga síðasta orðið, ekki elítan sem óttast breytingar. Segjum Já til að SJÁ. Höfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann svo og sérlegur áhugamaður um Já við ESB-viðræðum.
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar
Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar