Stór­hækkun á verði áls já­kvæð fyrir sam­fé­lagið

Nærtækustu skýringuna á hækkun álverðs segir Guðríður Eldey Arnardóttir, framkvæmdastjóri Samáls, vera ástandið við Persaflóa.

„Á þessu svæði eru um það bil níu prósent af allri álframleiðslu í heiminum. Núna er bara óvissa hjá þessum fyrirtækjum með aðföng, bæði aðgengi að raforku og svo bara flutninga á súráli. Þannig að þau hafa bara verið markvisst að loka,“ segir Guðríður í kvöldfréttum Sýnar.

Fyrir ári kostaði tonnið af áli í kringum 2.400 dollara tonnið. Um síðustu áramót fór verðið yfir 3.000 dollara, í síðustu viku yfir 3.500 dollara, en var í dag um 3.440 dollarar tonnið.

Þegar þróunin undanfarin fimm ár er skoðuð sést að fara þarf fjögur ár aftur í tímann til að finna dæmi um svo hátt verð.

Álverin þrjú á Íslandi eru hvert um sig með stærstu fyrirtækjum landsins. Saman skapa þau ríflega einn sjötta af útflutningsverðmætum þjóðarbúsins.

„Það er bara skilgreint sem einn grunnatvinnuvegur þjóðarinnar ásamt raforkuframleiðslunni. Sannarlega þá er þetta mikilvæg grunnstoð í íslensku efnahagslífi,“ segir Guðríður.

En hvaða þýðingu hefur hækkun álverðs hérlendis?

„Afkoma atvinnulífsins bara almennt skilar sér alltaf út í samfélagið. Ef afkoman batnar hjá álverunum þá borga þau hærri skatta. 

Það skilar sér líka alltaf út í samfélagið með einhverjum öðrum hætti. Þau eru líklegri þá til að ráðast í fjárfestingar og svo framvegis, þannig að þetta er auðvitað bara jákvætt fyrir allt samfélagið.“

Hérlendis eru það orkufyrirtækin sem eru stærstu viðskiptavinir álveranna, sér í lagi Landsvirkjun.

„Nú tjái ég mig svo sem ekkert um raforkukaup álveranna. Þeir samningar eru allir meira og minna trúnaðarmál. En það segir sig sjálft að í þeim tilfellum þar sem raforkusamningar eru einhvern veginn háðir heimsmarkaðsverði á áli, þá hlýtur þetta að vera jákvætt,“ segir Guðríður.

En er þetta bara tímabundin bóla eða gætu menn vænst þess að þetta verði viðvarandi hækkun?

Guðríður segir eftirspurn eftir áli hafa verið að aukast í heiminum um þrjú til fjögur prósent á ári.

„Og álið er bara búið að skilgreina sig sem lykilhráefni í orkuskiptunum. Þannig að það auðvitað gerir það að verkum að á meðan að framboðshliðin er ekki alveg að fylgja eftirspurnarhliðinni þá er það svona frekar ávísun á hækkun heldur en hitt.

En svo er þetta bara eins og með hrávörumarkað að það er bara óstöðugt verð yfirleitt á hrávörumörkuðum. Stundum hækkar það og stundum lækkar það,“ segir framkvæmdastjóri Samáls í frétt sem sjá má hér: