Stóra sleggjan Gunnar Einarsson skrifar 2. febrúar 2026 09:01 Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson Skoðun Halldór 23.05.2026 Halldór Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun Það er gott að vera kristinn, en slæmt þegar fáfræðin fær að ráða för María Gunnarsdóttir Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Dagur og Diljá - dómur er fallinn Halldór Jörgen Olesen Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir Skoðun Króatar og ávextir ESB-aðildar Gunnar Hólmsteinn Ársælsson Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson Skoðun Styrkur í fjárfestingu í sjávarútvegi Heiðrún Lind Marteinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Enginn kaus Bjarna eða Brynjar Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Hvað myndir þú gera við auka milljón á ári? Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Galin skattheimta ríkisstjórnarinnar Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Fyrst upplýsingar og stöðugleiki, svo má kjósa Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Króatar og ávextir ESB-aðildar Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Þegar hlutverkin deyja og sjálfið vaknar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Dagur og Diljá - dómur er fallinn Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Styrkur í fjárfestingu í sjávarútvegi Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Það er gott að vera kristinn, en slæmt þegar fáfræðin fær að ráða för María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Alþjóðasamstarf í umhverfismálum er ekki háð Evrópusambandsaðild Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fólkið fær að ráða för Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson skrifar Skoðun Nei, ég vil ekki vinna með þér! Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Þrefölda svipa verðtryggingar á Íslandi Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver borgar brúsann? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvaða áhrif hefði ESB-aðild á verðbólguna? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Er aithingi.is hættulegt lýðræðinu? Kristján Logason skrifar Skoðun Rafbyssugríman er fallin Þórhildur Sunna Ævarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju upplifa sumir kjósendur fjarlægð frá Samfylkingunni? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar Skoðun Ár í eldlínunni Einar Bárðarson skrifar Skoðun Íslenskir hermenn? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun „Er pláss fyrir sjálfstæða sjónvarpsmiðla á Íslandi?“ Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Húsnæði á Íslandi er helmingi minna á færi okkar en það var fyrir tuttugu árum Arnar Kjartansson skrifar Sjá meira
Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi.
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun
Skoðun Það er gott að vera kristinn, en slæmt þegar fáfræðin fær að ráða för María Gunnarsdóttir skrifar
Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar
Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar
Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar
Skoðun Húsnæði á Íslandi er helmingi minna á færi okkar en það var fyrir tuttugu árum Arnar Kjartansson skrifar
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun