Daði Már kennir olíu­fé­lögunum um

Líkt og greint var frá í morgun mælist verðbólga nú 5,2 prósent og hefur ekki verið meiri frá því í september árið 2024. Það sem hafði mest áhrif á vísitölu neysluverðs voru breytingar á vörugjöldum bifreiða og upptaka nýs kílómetragjalds.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson beindi fyrirspurn til Daða Más í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í morgun og spurði hann hvað hann ætlaði að gera til þess að takast á við verðbólguna.

Mikilvægt að rýna tölurnar

Daði Már þakkaði Sigmundi fyrirspurnina og tók undir með honum að það væri auðvitað mikið áhyggjuefni að verðbólga væri að aukast. Það væri hins vegar mjög mikilvægt að rýna verðbólgutölurnar og skoða í grunninn hver ástæða hækkunarinnar væri.

„Það hefur orðið töluverð umræða um það og kemur raunar fram í máli háttvirts þingmanns að stjórnarandstaðan hafi varað við áhrifum breytinga á kílómetragjaldi og vörugjöldum á bifreiðum á vísitölu neysluverðs. Nú liggur mat Hagstofu Íslands fyrir og það kemur í ljós að áhrifin eru nákvæmlega í samræmi við það sem fjármálaráðuneytið spáði og að hækkunin sem er að verða núna á verðbólgu er vegna annarra þátta. Það er hækkunar á eldsneytisverðinu sjálfu, álagningu eldsneytis eða annarra slíkra þátta og álagningu á bifreiðar. Það er auðvitað slæmt. Þegar breytingar eru notaðar til þess að réttlæta hækkanir.“

Það benti hins vegar til undirliggjandi verðbólguþrýstings og nauðsynlegt væri að bregðast við honum.

„Það verður ekki gert með niðurgreiðslu verðlags. Það er ekki leið til þess að draga úr verðbólgu, heldur þvert á móti. Yfir þetta hef ég margoft farið í máli mínu hér í þinginu.“

Ríkisstjórn í sýndarveruleika

Sigmundur Davíð tók þá til máls öðru sinni og sagði svar Daða Más furðusvar. Hann sagði að svo virtist að Daði Már væri hættur að fylgjast með gangi mála. Í greiningu Hagstofunnar kæmu ástæður aukningar verðbólgu skýrt fram.

„Það eru nákvæmlega þær ástæður sem varað var við hér fyrir áramótin. Það er vegna aðgerða ríkisstjórnarinnar og afleiðinga, fyrirsjáanlegra afleiðinga þeirra aðgerða. En ég get ekki skilið svar hæstvirts ráðherra öðruvísi en svo að ríkisstjórnin kjósi að halda áfram að lifa í sínum sýndarveruleika og muni ekki bregðast við, þrátt fyrir að staðreyndirnar liggi fyrir.“

Daði Már svaraði sagði þá að svo virtist sem Sigmundur Davíð hefði ekkert botnað í svörum hans við fyrri fyrirspurn hans og að hann botnaði sömuleiðis ekkert í fyrirspurn Sigmundar Davíðs.

„Það sem ég var að segja var að til dæmis í tilfelli breytinga á kílómetragjaldi og rekstrarkostnaði bifreiða er einn fjórði af breytingunni vegna breytinga hins opinbera. Fyrirsjáanleg áhrifin á vísitölu neysluverðs voru 0,05 prósent og varðandi vörugjöldin er um helmingurinn vegna breytinga hins opinbera, annað verður að sækja annað. Og það að háttvirtur þingmaður telji að hann hafi séð fyrir álagningarákvarðanir einkafyrirtækja finnst mér auðvitað bara mjög merkilegt og bendir til ýmissa tenginga sem ég reiknaði ekki með að væru til staðar.“