Mengunarreglur taka ekki lengur tillit til dauðsfalla og heilsu Kjartan Kjartansson skrifar 14. janúar 2026 09:16 Reykháfar kolaorkuvers í Bandaríkjunum. Ríkisstjórn Donalds Trump vill ekki að tekð sé tillit til mannslífa og heilsu þegar reglur um takmarkanir á loftmengun eru settar. AP/Charlie Riedel Ríkisstjórn Donalds Trump Bandaríkjaforseta ætlar að hætta að taka tillit til dauðsfalla og áhrifa á heilsu fólks þegar hún semur reglur um loftmengun. Aðeins verður litið til þess hvað það kostar fyrirtæki að fylgja reglunum. Umhverfisstofnun Bandaríkjanna tilkynnti um breytinguna á mánudag. Hún ætlar ekki lengur að reikna út hversu mörgum dauðsföllum takmarkanir á nituroxíð- og ósónmengun bjarga eða hversu mikið þær spara í heilbrigðiskerfinu. Mengunin hefur verið tengdar við alvarlega hjarta- og æðasjúkdóma í mönnum. Breytingin tengist andstöðu núverandi ríkisstjórnar við reglur um svifryksmengun sem voru settar í tíð ríkisstjórnar Joe Biden. Umhverfisstofnunin reiknaði þá út að þær reglur ættu eftir að koma í veg fyrir um 4.500 mannslát og 290.000 glataða vinnudaga fyrir árið 2032. Núverandi ríkisstjórn heldur því fram að þær tölur séu misvísandi og ætlar því að hætta að reikna með jákvæðum áhrifum reglnanna um takmörkum svifryksmengunar á líf og heilsu fólks. Aðeins verði reiknað með kostnaðinum fyrir iðnað og fyrirtæki. Segjast enn viðurkenna jákvæð áhrif reglna Lýðheilsu- og umhverfissérfræðingar eru furðu lostnir yfir ákvörðuninni, að sögn AP-fréttastofnunar. Með henni þvoi Umhverfisstofnunin hendur sínar af kjarnahlutverki sínu á hættulegan hátt. Lee Zeldin, forstjóri bandarísku umhverfisstofnunarinnar. Eins og aðrir repúblikanar þrætir Zeldin fyrir viðurkennd vísindi í loftslags- og umhverfismálum.AP/Jenny Kane „Umboð Umhverfisstofnunarinnar er að verja lýðheilsu, ekki hunsa vísindi til þess að útrýma reglum um loftgæði sem bjarga mannslífum,“ segir John Walke, lögmaður Natural Resources Defense Council, félagasamtaka sem láta sig umhverfis- og lýðheilsumál varða. Umhverfisstofnunin heldur því fram að ákvörðunin um að falla frá ábatagreiningu á reglunum þýði ekki að hún taki ekki tillit til mannslífa. Hún viðurkenni enn að það hafi kosti í för með sér að draga úr svifryksmengun. „Fordæmalaus“ ákvörðun sem hafi „hræðileg“ áhrif Á sama tíma og hún tilkynnti um að kostnaðar- og ábatagreining við loftmengunarreglur yrði héðan í frá aðeins kostnaðargreining veikti Umhverfisstofnunin reglur um losun fíns svifryks frá gasorkuverum, í sumum tilfellum til næstu tveggja áratuga. „Ef Umhverfisstofnunin heldur þessari áætlun til streitu hefur það hræðileg áhrif á umhverfisreglur,“ segir W. Kip Viscusi, prófessor við lögfræðideild Vanderbilt-háskóla, sem tók þátt í að smíða aðferð til þess að leggja mat á kostnað við heilsufarsáhrif mengunar fyrir fjórum áratugum. Ákvörðunin muni grafa undan rökum fyrir öllum reglum sem eiga að vernda heilsu, öryggi og umhverfi. Viscusi telur það fordæmislaust að ríkisstjórnin vilji ekki gefa mannslífum sem reglur bjarga neitt vægi. Bandaríkin Donald Trump Umhverfismál Heilbrigðismál Mest lesið Óveður gengur yfir landið Innlent Ráðist inn í skóla og veist að nemendum eða starfsfólki Innlent Ekki lengur hægt að treysta island.is í blindni Innlent Undirbúa Litla spítalann við Háaleitisbraut Innlent Setja á ráðningarbann og lækka greiðslur til bæjarfulltrúa Innlent Deilur við Höllu eigi sér langa sögu Innlent Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína Innlent Bein útsending: Stormur við setningu ASÍ-þings Innlent Fylgstu með lægðinni í beinni Veður Litli spítalinn án samnings og ráðherra sér ekkert svigrúm Innlent Fleiri fréttir Brösugleg byrjun hjá nýjum talsmanni Trumps Handteknir fyrir að féfletta NATO-skip í Noregi Fundu elsta skipsflak heims Árásum fjölgar og Íranir ætla að loka Hormússundi aftur Takmarkanir á Starlink í Úkraínu: „Þetta getur ekki verið tilviljun“ Yfir hálf milljón án rafmagns í Kænugarði eftir árásir Rússa í nótt Segja hálfa milljón hafa tekið þátt Styður Repúblikana með tugum milljarða Páfinn greindist með lungnakrabbamein Fjörutíu ár fyrir morðið á Tupac Aðgerð páfa gekk vel Staðfestir að Rússar höfðu afskipti af Brexit Sendiherrann beðinn um að segja af sér „Þeir samþykktu, af því að ég segi að þeir samþykktu“ Atkvæðagreiðsla boðuð í þrátefli eftir sænsku kosningarnar Þingkona segist fórnarlamb pólitískra ógnana Trump eftir húsleit Rannsaka dauðsfall í rússíbana í Six Flags Úkraínsku skipi sökkt við strendur Búlgaríu Þurftu að kyrrsetja flugvél vegna veggjalúsa Hafa gert árásir á sex orkumannvirki eftir yfirlýsingu Trump Gull að leysa kókaín af hólmi Stolnu málverkin fundust á bak við vegg Henda mat eftir tölvuárás hitaði kæla upp í fimmtíu gráður Gerðu húsleit hjá þingkonu sem Trump á sökótt við Verðlaunaðir fyrir að smíða hagstjórnartæki samtímans Skaut konu sína, börn og barnabörn Sektaður fyrir að geyma lík foreldranna í frysti í áratugi Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Sjá meira
Umhverfisstofnun Bandaríkjanna tilkynnti um breytinguna á mánudag. Hún ætlar ekki lengur að reikna út hversu mörgum dauðsföllum takmarkanir á nituroxíð- og ósónmengun bjarga eða hversu mikið þær spara í heilbrigðiskerfinu. Mengunin hefur verið tengdar við alvarlega hjarta- og æðasjúkdóma í mönnum. Breytingin tengist andstöðu núverandi ríkisstjórnar við reglur um svifryksmengun sem voru settar í tíð ríkisstjórnar Joe Biden. Umhverfisstofnunin reiknaði þá út að þær reglur ættu eftir að koma í veg fyrir um 4.500 mannslát og 290.000 glataða vinnudaga fyrir árið 2032. Núverandi ríkisstjórn heldur því fram að þær tölur séu misvísandi og ætlar því að hætta að reikna með jákvæðum áhrifum reglnanna um takmörkum svifryksmengunar á líf og heilsu fólks. Aðeins verði reiknað með kostnaðinum fyrir iðnað og fyrirtæki. Segjast enn viðurkenna jákvæð áhrif reglna Lýðheilsu- og umhverfissérfræðingar eru furðu lostnir yfir ákvörðuninni, að sögn AP-fréttastofnunar. Með henni þvoi Umhverfisstofnunin hendur sínar af kjarnahlutverki sínu á hættulegan hátt. Lee Zeldin, forstjóri bandarísku umhverfisstofnunarinnar. Eins og aðrir repúblikanar þrætir Zeldin fyrir viðurkennd vísindi í loftslags- og umhverfismálum.AP/Jenny Kane „Umboð Umhverfisstofnunarinnar er að verja lýðheilsu, ekki hunsa vísindi til þess að útrýma reglum um loftgæði sem bjarga mannslífum,“ segir John Walke, lögmaður Natural Resources Defense Council, félagasamtaka sem láta sig umhverfis- og lýðheilsumál varða. Umhverfisstofnunin heldur því fram að ákvörðunin um að falla frá ábatagreiningu á reglunum þýði ekki að hún taki ekki tillit til mannslífa. Hún viðurkenni enn að það hafi kosti í för með sér að draga úr svifryksmengun. „Fordæmalaus“ ákvörðun sem hafi „hræðileg“ áhrif Á sama tíma og hún tilkynnti um að kostnaðar- og ábatagreining við loftmengunarreglur yrði héðan í frá aðeins kostnaðargreining veikti Umhverfisstofnunin reglur um losun fíns svifryks frá gasorkuverum, í sumum tilfellum til næstu tveggja áratuga. „Ef Umhverfisstofnunin heldur þessari áætlun til streitu hefur það hræðileg áhrif á umhverfisreglur,“ segir W. Kip Viscusi, prófessor við lögfræðideild Vanderbilt-háskóla, sem tók þátt í að smíða aðferð til þess að leggja mat á kostnað við heilsufarsáhrif mengunar fyrir fjórum áratugum. Ákvörðunin muni grafa undan rökum fyrir öllum reglum sem eiga að vernda heilsu, öryggi og umhverfi. Viscusi telur það fordæmislaust að ríkisstjórnin vilji ekki gefa mannslífum sem reglur bjarga neitt vægi.
Bandaríkin Donald Trump Umhverfismál Heilbrigðismál Mest lesið Óveður gengur yfir landið Innlent Ráðist inn í skóla og veist að nemendum eða starfsfólki Innlent Ekki lengur hægt að treysta island.is í blindni Innlent Undirbúa Litla spítalann við Háaleitisbraut Innlent Setja á ráðningarbann og lækka greiðslur til bæjarfulltrúa Innlent Deilur við Höllu eigi sér langa sögu Innlent Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína Innlent Bein útsending: Stormur við setningu ASÍ-þings Innlent Fylgstu með lægðinni í beinni Veður Litli spítalinn án samnings og ráðherra sér ekkert svigrúm Innlent Fleiri fréttir Brösugleg byrjun hjá nýjum talsmanni Trumps Handteknir fyrir að féfletta NATO-skip í Noregi Fundu elsta skipsflak heims Árásum fjölgar og Íranir ætla að loka Hormússundi aftur Takmarkanir á Starlink í Úkraínu: „Þetta getur ekki verið tilviljun“ Yfir hálf milljón án rafmagns í Kænugarði eftir árásir Rússa í nótt Segja hálfa milljón hafa tekið þátt Styður Repúblikana með tugum milljarða Páfinn greindist með lungnakrabbamein Fjörutíu ár fyrir morðið á Tupac Aðgerð páfa gekk vel Staðfestir að Rússar höfðu afskipti af Brexit Sendiherrann beðinn um að segja af sér „Þeir samþykktu, af því að ég segi að þeir samþykktu“ Atkvæðagreiðsla boðuð í þrátefli eftir sænsku kosningarnar Þingkona segist fórnarlamb pólitískra ógnana Trump eftir húsleit Rannsaka dauðsfall í rússíbana í Six Flags Úkraínsku skipi sökkt við strendur Búlgaríu Þurftu að kyrrsetja flugvél vegna veggjalúsa Hafa gert árásir á sex orkumannvirki eftir yfirlýsingu Trump Gull að leysa kókaín af hólmi Stolnu málverkin fundust á bak við vegg Henda mat eftir tölvuárás hitaði kæla upp í fimmtíu gráður Gerðu húsleit hjá þingkonu sem Trump á sökótt við Verðlaunaðir fyrir að smíða hagstjórnartæki samtímans Skaut konu sína, börn og barnabörn Sektaður fyrir að geyma lík foreldranna í frysti í áratugi Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Sjá meira