Hefur litla trú á að ríkis­stjórnin haldi út kjör­tíma­bilið

Leiðtogar stjórnarflokkanna halda nú um helgina áfram viðræðum um mögulegt áframhaldandi samstarf ríkisstjórnarinnar eftir að Katrín Jakobsdóttir tilkynnti um forsetaframboð sitt í gær. Katrín mun á morgun ganga á fund Guðna Th. Jóhannessonar forseta og biðjast lausnar fyrir sig og sitt ráðuneyti. 

Samkvæmt heimildum fréttastofu hafa formenn og varaformenn Sjálfstæðisflokksins, Framsóknarflokksins og Guðmundur Ingi Guðbrandsson, nú formaður VG, og Svandís Svavarsdóttir sem hinn ráðherra flokksins fundað síðan snemma í morgun. Óvíst er hversu lengi sá fundur mun standa yfir en stefnt er að því að klára málið sem fyrst.

„Þessi ríkisstjórn er náttúrulega andvana“

Hvernig heldurðu að það gangi?

„Ég ætla að leyfa mér að efast um að það gangi vegna þess að það eru allir að rífast um stólinn, sem Katrín er að skilja eftir, forsætisráðherrastólinn. Það vilja allir setjast í þann stól,“ segir Inga Sæland, formaður flokks fólksins.

„Þessi ríkisstjórn er náttúrulega andvana. Við vitum öll að hún er löngu búin að vera. Það eru stór mál sem Sjálfstæðisflokkurinn vill koma í gegn sem komast ekki í gegnum þingið vegna þess að VG hefur komið í veg fyrir það. Ég get alveg eins séð fyrir mér að þeir séu að spá í að skoða eitthvað annað og þrátt fyrir að þeir séu að tala saman núna um stólaskipti. Það kæmi mér ekki á óvart að þeir myndu jafnvel freista þess að losa sig við Vinstri græna úr ríkisstjórninni.“

Gæti stutt minnihlutastjórn út þingveturinn

Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn eru samanlagt með 31 þingmann og þarf minnst 32 til að hafa meirihluta í þinginu. Flokkarnir þurfa því þriðja með sér eða stuðning stjórnarandstöðunnar við minnihlutastjórn.

Myndir þú íhuga að ganga inn í þessa ríkisstjórn til að bjarga henni út kjörtímabilið? 

„Ég held að það verði enginn það furðulega þenkjandi að ganga inn í ríkisstjórnina núna á þessu tímabili, ekki nema sá væri í einhverjum útrýmingarhugleiðingum. Hins vegar gætum bæði við og jafnvel fleiri stutt þau með ákeðin mál, þau væru þá komin þarna með minnihlutastjórn,“ segir Inga. 

„Þá þurfa þau að leita á náðir stjórnarandstöðu til að ná ákveðnum málum í gegn, sem þegar eru komin inn í samráðsgátt og eru þegar komin í ferli, sem við myndum hiklaust styðja. Við myndum alltaf styðja útlendingamálin, við munum styðja orkumálin og svo er risamál, sem eru húsnæðismálin, sem verður að fara að gera eitthvað róttækt í.“

Hún segist með þessu vera að tala um stuðning út þetta löggjafarþing. 

„Ég sé fyrir mér kosningar, mér finnst að við verðum að kjósa ekki seinna en í haust. Þessi stjórn er algjörlega búin að vera og búin að vera það lengi. Það er búin að vera þarna mikil sundrung innanborðs. Ég vil sjá kosningar í haust en það þyrfti samt sem áður fyrir nýja ríkisstjórn, fyrir kosningar, að vera búið að koma í gegn mjög mikilvægum, stórum málum. Það þá fyrir sumarhlé,“ segir Inga. 

Spá miklum hrókeringum á ráðherrastólum

Mest óvissa er um hver taki við sem forsætisráðherra en Bjarni og Sigurður Ingi hafa helst verið nefndir í því samhengi, sem formenn flokka sinna. Oddný G. Harðardóttir þingmaður Samfylkingarinnar spáir annarri niðurstöðu.

„Ef stjórnarflokkarnir hafa hugsað sér að reyna að þrauka veturinn tel ég að þau verði að gera frekari breytingar en að skipta bara um forsætisráðherrastólinn og taka svo einn annan VG-þingmann inn í þann stól sem losnar. Þolinmæði gagnvart þessu ríkisstjórnarsamstarfi, bæði hjá þinginu og þjóðinni er á þrotum. Ef þau ætla að lifa af erfiðan tíma, því það verður erfitt án Katrínar Jakobsdóttur í þessu ríkisstjórnarsamstarfi verður að gera frekari breytingar, “segir Oddný. 

„Ég tel að þá verði horft til Þórdísar Kolbrúnar sem er í augum fólks kannski meiri mannasættir en Bjarni og Sigurður Ingi. Hún gæti hugsanlega haldið hlutunum saman og svo verði ákveðnar hrókeringar gerðar, til dæmis að Svandís fari í innviðaráðuneytið og Sigurður Ingi í fjármálaráðuneytið til þess að halda friðinn og forða Svandísi frá vantrauststillögunni.“

Inga tekur undir þetta. 

„Sigurður Ingi hefur gengið með þennan forsætisráðherra í maganum frá því að Guðni sagðist ekki myndu gefa kost á sér til áframhaldandi setu á Bessastöðum. Ég er alls ekkert viss um að hann fari þangað enda finnst mér hann ekkert hafa þangað að gera. Mér sýnist Þórdís Kolbrún koma sterklega til greina og það sé það sem Sjálfstæðismenn eru sennilega að óska eftir. Þau ræða þetta sjálf en þetta er snúið hjá þeim.“

Oddný spáir því að Bjarni Jónsson verði tekinn inn fyrir VG í matvælaráðuneytið.

„Ef þetta verður niðurstaðan tel ég að horft verði til hans. Hann hefur menntun og reynslu og þetta er ekki mjög langur tími sem er eftir af þessu kjörtímabili. Þá er ágætt að fá ráðherra sem hefur þekkingu á ákveðnu sviði sem þetta ráðuneyti þarf að glíma við,“ segir Oddný.

„Ég vil kosningar sem fyrst, þó ég sé að setja svona spá og gefa þeim hugmynd um hvernig þau geta látið ríkisstjórnarsamstarfið endast. Þá vil ég frekar að við förum sem fyrst í kosningar.“

Treystir Katrínu hundrað prósent

Ærið verkefni sé nú fyrir höndum ríkisstjórnarinnar. Sömuleiðis banki annað stórt verkefni á dyr VG, það er hver taki við formennsku. 

„Nú vill Svandís banka á þær dyr, hún vill verða formaður. Hún er kröftugri stjórnmálamaður og miklu hæfari í það en nokkurn tíma Guðmundur Ingi Guðbrandsson, sem er sitjandi formaður núna. Það eru ýmsar hrókeringar og vangaveltur. Ég kem með vantraust á Svandísi í næstu viku, það er spurning líka hvernig þau ætli að takast á við það. Ég býst við því að það verði einhverjir í stjórnarliðinu sem muni greiða atkvæði með vantrausti mínu og þá er þessi ríkisstjórn hvort heldur sem fallin,“ segir Inga. 

Hún segir framboð Katrínar ekki koma á óvart. 

„Þetta er náttúrulega búið að vera á döfinni og eiginlega ekki um neitt annað rætt alla vikuna. Þetta kemur ekki á óvart en hins vegar kemur það á óvart að hún skuli vilja yfirgefa skútuna og hoppa fyrst frá borði á svona viðkvæmum og erfiðum tíma. Ég hefði haldið að hún myndi yfirgefa skútuna fyrst af öllum og þau eru náttúrulega í krísu í Vinstri grænum eins og við vitum. Það gengur ekki vel hjá þeim,“ segir Inga.

Getur þú hugsað þér að kjósa Katrínu á Bessastaði? 

„Katrín verður góður forseti, hvernig sem á það er litið. Katrín hefur mesta reynslu af öllum þessum frambjóðendum, hún þekkir stjórnskipan og kerfið okkar og hún er mjög tengd við alþjóðavettvanginn. Hún er búin að ferðast mikið sem forsætisráðherrann okkar á þessum sjö árum og þekkir orðið mjög mikið. Það kunna allir mjög vel við Katrínu. Hún er brosmild, elskuleg og hefur einstaklega góða nærveru. Ég treysti Katrínu hundrað prósent en hvað ég geri inni í kjörklefanum ætla ég ekki að vera að segja í fréttunum.“