Hvað er barnið þitt að gera í tölvunni?

Internetið er frábært! Maður getur nýtt sér það til margskonar fróðleiks, spjallað við fólk, leikið sér, hlustað á útvarp, horft á sjónvarp og svo mætti lengi telja. Það má segja að Internetið sé í raun spegill þess sem gerist í heiminum og meira til.

En eins og við vitum þá gerast bæði góðir og slæmir hlutir í heiminum og þeir geta endurspeglast á Internetinu. Þess vegna verðum við að vera vakandi fyrir þeim hættum sem leynast þarna úti. Sérstaklega þurfa foreldrar að vera á verði því óæskilegt efni leynist víða. Á íslenskum netsíðum sem oft eru vinsælar meðal unglinga er mjög oft óæskilegt efni sem er, bæði klámfengið og ofbeldisfullt. Það er sannarlega bannað að hýsa klámfengið efni á íslenskum netsíðum en ekki er að mér vitandi bannað að vísa í klámfengið efni. Fyrir nokkru fylgdist ég með ónefndri íslenskri netsíðu í vikutíma og var þá 32% af efninu ekki ætlað börnum og megnið af því efni var klámfengið. Tiltölulega einfalt var að fá aðgang að þessu efni það nægði að smella á einn hnapp til að fá aðgang.

Internetið hefur þann kost að þar getur maður notið algjörrar nafnleyndar og komið skoðunum sínum á framfæri. Með það í huga sjáum við í hendi okkar að það er mjög auðvelt að villa á sér heimildir og hafa fréttir að undanförnu sýnt fram á að fullorðnir karlmenn hafa komið sér í samband við unglingsstúlkur undir fölskum formerkjum og þóst vera aðrir en þeir eru í raun. Hafa þeir jafnvel sýnt kynferðislega tilburði í gegnum vefmyndavélar.

Fréttir undanfarið hafa einnig sagt frá unglingum sem hafa umturnast og gengið berserksgang þannig að þurft hefur að kalla til lögreglu þegar foreldar þeirra hafa gripið til þess ráðs að slökkva á, eða segja upp Internettengingu heimilisins. Hafa þessir unglingar verið að spila netleiki í óhóflegu magni.

Margir foreldar eru ekki með tærnar þar sem börn þeirra eru með hælana í þekkingu á tölvum og Internetinu og eiga ekki gott með, eða gefa sér ekki tíma til að setja sig inn í þessi mál.

Hvað geta foreldar gert í þessu? Eitt gæti verið að gefa börnum ekki kost á því að nota tölvur og Internetið en ég tel það ekki æskilegan kost vegna alls hins góða og fróðlega sem finna má á Internetinu og tölvan getur verið hentugt tæki til náms, vinnu og afþreyingar. Besta leiðin sem ég sé í stöðunni er að hafa tölvurnar í sameiginlegu fjölskyldurými þar sem auðvelt er að fylgjast með hvað barnið eða unglingurinn er að gera. Með þessari aðferð má sannarlega nota skömmtun á tíma og nota aðgang að tölvunni sem umbun. Eins er góð aðferð að gefa börnunum séraðgang að heimilistölvunni og foreldarnir hafi lykilorðið inn á aðgang þess. Vilji foreldar fræðast meira um Internetið væri sterkur leikur hjá þeim að fá börnin sín til þess að sýna þeim Internetið og þannig geta þau komist betur inn í heim barnanna. Ég hvet því alla foreldar til hefjast handa í þessum málum strax í dag og best er að byrja þegar börnin eru ung að árum og eru að stíga sín fyrstu notendaskref við tölvuna. Ekki er síst mikilvægt að allt þetta verði gert í samráði við ungmennið og það fái að vera með í ráðum þegar reglur um tölvunotkun eru settar.

Í lokin vil ég nefna að samtökin Heimili og skóli hafa verið að vinna í þessum efnum í SAFT verkefninu á vefslóðinni http://www.saft.is

Höfundur er útskriftarnemi í tómstunda- og félagsmálafræðum við Kennaraháskóla Íslands.