Veikindi Trumps „katastrófa á Biblíu-leveli“

Kórónuveirusmit Donalds Trumps Bandaríkjaforseta er „katastrófa á Biblíu-leveli,“ og setur stórt strik í reikninginn fyrir kosningabaráttu hans að mati sérfræðinga um Bandarísk stjórnmál. Mánuður er nú til forsetakosninga í Bandaríkjunum en þau Silja Bára Ómarsdóttir, prófessor við stjórnmálafræðideild HÍ og Friðjón R. Friðjónsson framkvæmdastjóri ræddu stöðuna sem uppi er fyrir kosningarnar á Sprengisandi á Bylgjunni í morgun.

Kristján Kristjánsson þáttarstjórnandi spurði þau meðal annars hvaða áhrif veikindi forsetans hafi á stöðu mála að þeirra mati.

„Þetta hefur auðvitað mikil áhrif. Pólitískt hefur þetta þau áhrif að covid er aftur komið á dagskrá. Það er verið að fjalla meira um það beint. Ef að hann reynist síðan veikur, mjög veikur þá hefur þetta að sjálfsögðu mikil áhrif líka. Því að hann er „sterki maðurinn,“ það er hans ímynd. Og meira að segja þótt hann fái einhver tilraunalyf og komist út úr þessu á tiltölulega fljótum tíma þá er þetta samt sem áður áminning um það að það eru rúmlega 200 þúsund manns látnir. Það er allt í klessu,“ sagði Friðjón.

Kannanir bendi til þess að Trump sé langt undir Joe Biden og það bæði í lykilríkjum og á landsvísu. „Ég sé ekki hvernig þetta er eitthvað annað en katastrófa á biblíu-leveli,“ sagði Friðjón.

Silja Bára tók undir það að veikindi forsetans komi ekki til með að gera honum lífið léttara. „Þetta er alla veganna mjög slæmt fyrir Trump að hann og fjöldinn allur af fólki í kringum hann, nánir samstarfsmenn, öldungadeildarþingmenn, sem að eru veikir og auðvitað mun umfang veikinda Trump kannski sérstaklega hafa mikil áhrif á þetta,“ sagði Silja Bára.

Til að mynda sé Trump nýbúinn að tilnefna nýjan hæstaréttardómara og að taka eigi staðfestingu á þeirri tilnefningu til umfjöllunar eftir rúma viku. „Með þrjá veika fulltrúa Repúblikana þá er allt í einu staðan orðin önnur í bæði dómsmálanefndinni og í öldungadeildinni yfir höfuð,“ nefnir Silja Bára sem dæmi.

Hún tekur undir með Friðjóni hvað varðar áherslu Trump á sína sterku karlmennskuímynd. „Þróttur hans og styrkur er eitthvað sem að hann markaðssetur mjög til sinna kjósenda þannig að það að hann hafi veikst er annars vegar áminning um það að hann sé ekki þessi sterki, þróttmikli karlmaður og hins vegar auðvitað er það áminningin um það, sem að andstæðingar hans, Biden og aðrir, hafa verið að minna á núna í um hálft ár, er að hann sé ekki að bregðast nógu kröftuglega við þessum faraldri,“ segir Silja Bára.

Þá setji veikindi forsetans vissulega strik í reikninginn fyrir kosningabaráttu hans í ljósi þess að hann getur ekki verið viðstaddur í eigin persónu á stórum kosningaviðburðum.

Þau Silja Bára og Friðjón fóru um víðan völl í þættinum en yfirlýsingar Trump um að hann muni hugsanlega ekki viðurkenna úrslit kosninganna ef að þau verða honum í óhag, bárust meðal annars í tal. „Þetta endurspeglar ruglið sem er í gangi og endurspeglar hvers konar fígúra Donald Trump er,“ Friðjón.

„Það er mjög margt í Bandarísku kerfi sem að eru brestir á sem að hefur hangið saman bara á hefðinni og venjunni og svo framvegis og svo kemur forseti sem að virðir engar hefðir, engar venjur og ekki neitt og þá er bara allt í uppnámi,“ Friðjón og vísar meðal annars til þess að kosningakerfið sé um margt verulega ólíkt því sem við þekkjum á Íslandi.

„Þetta eru svo mörg kerfi, svo margt ólíkt innbyrðis og varpar ljósi á það bara hvað Trump er illa að sér í því hverjar kröfur til lýðræðisins eru, eða hverjar kröfur lýðræðisins til íbúanna eru. Hann sagði það líka 2016 að hann væri ekki tilbúinn til að viðurkenna lögmæti kosninganna en vildi svo til að hann vann, og auðvitað á þessari skekkju í kerfinu. Það er ekki fjöldi atkvæða heldur fjöldi kjörmanna sem að skiptir máli. Allar spár núna auðvitað sýna að hann stendur enn verr, bæði miðað við fylgi í kjörmannakerfinu og líka bara hlutfallslega fylgið,“ segir Silja Bára.

Viðtalið við Silju Báru og Friðjón á Sprengisandi á Bylgjunni í morgun má hlusta á í heild sinni í spilaranum hér að neðan. Viðtalið er í tveimur hlutum.