Kol­beinn: Hafi Sig­mundur ekki vitað af við­ræðum var hann ekki góður for­sætis­ráð­herra

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, harðneitar að hann hafi getað stöðvað ferli þriðja orkupakkans á meðan hann sat sem forsætisráðherra. Sigmundur hefur lýst harðri andstöðu við þriðja orkupakkann og hefur flokkur hans lýst yfir andstöðu við orkupakkann. Sigmundur var gestur í sjónvarpsfréttum RÚV í gærkvöld þar sem hann sagði sérkennilegt að einu rök sem stuðningsmenn þriðja orkupakkans hefðu fyrir honum væru þau að ekki hafi verið komið í veg fyrir hann áður en hann varð til.

Sigmundur sagði þingmenn Miðflokksins ekki hafa verið látnir vita af fundi utanríkismálanefndar með Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, og sagði Sigmundur komu hans „óvænta uppákomu,“ sem átti að vera óvæntan glaðning á fundi sem ekki var á fundardagskrá. Hann sagði alla þingmenn flokksins hafa verið á hinum ýmsu fundum og hefðu þeir vitað af fundi utanríkisnefndar hafi þeir að sjálfsögðu viljað vera þar.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, formaður utanríkismálanefndar, sagði í Facebook færslu að til fundarins hafi verið boðað í tölvupósti og SMS-skilaboðum á miðvikudag og sagði Miðflokksmenn hafa gleymt fundinum eða kosið að mæta ekki. Hann var auk þess auglýstur á vef Alþingis á miðvikudag. Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar, deildi mynd á Facebook í gær, af tölvupóstinum sem utanríkismálanefnd barst með fundarboði.

Sigmundur sagði þriðja orkupakkann ekki hafa komið inn í svokallaða EES-nefnd fyrr en 2017, eftir að hann vék sem forsætisráðherra, en þá hafi Norðmenn lýst yfir miklum efasemdum og þeir hafi „afgreitt þriðja orkupakkann með miklum fyrirvörum sem virðast ekki hafa haldið.“

Noregur, ásamt Íslandi og Liechtenstein gaf út yfirlýsingu, sem kynnt var fyrir ríkisstjórn í gær, þess efnis að sérstaða Íslands í raforkumálum hefði þau áhrif að ákvæði þriðja orkupakkans sem varða viðskipti og gunnvirki fyrir raforku yfir landamæri hefðu enga raunhæfa þýðingu fyrir Ísland á meðan sæstrengur væri ekki til staðar.

„Ákvæði þriðja orkupakka ESB hafa á engan hátt áhrif á full yfirráð EFTA-ríkjanna í EES yfir orkuauðlindum sínum og ráðstöfun þeirra og hagnýtingu,“ segir í yfirlýsingu EFTA-ríkjanna.

Bjarni Már Magnússon, dósent og forstöðumaður Alþjóða- og Evrópuréttarstofnunar HR, segir yfirlýsinguna ekki skapa Íslandi ný sjálfstæð réttindi eða skyldur, „aftur á móti er vert að benda á að í þjóðarétti er skýrt að aðilar að milliríkjasamningi geta komið sér saman um hvernig beri að skýra ákvæði samnings, einhvern þátt sem tengist samningi eða hvernig beri að framkvæma hann.“

Bjarni sagði jafnframt að halda mætti því fram að yfirlýsing EFTA-ríkjanna, utanríkisráðherra og framkvæmdarstjóra orkumála ESB fæli í sér samkomulag sem taka ætti tillit til lögskýringa samkvæmt þjóðarétti.

Sigmundur sagðist ekki hafa gert athugasemdir við þriðja orkupakkann á meðan hann sat sem forsætisráðherra vegna þess að hundruð EES-mála hafi verið í gangi og hann hafi ekki getað fylgst með þeim öllum. Kolbeinn Óttarsson Proppé, þingmaður Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, svaraði þessu á Facebook síðu sinn í gær og benti á að Sigmundur hafi setið í Íslandsdeild EFTA árin 2009 til 2011 og Íslandsdeild þingmannanefndar EFTA og EES 2011-2013  þar sem þeir þingmenn sem sátu í nefndunum hefðu vel getað kynnt sér þriðja orkupakkann þar sem hann var samþykktur af ESB árið 2009.

Í nóvember 2014 samþykkti EFTA-ráðið ályktun um mikilvægi þess að flýta innleiðingu orkupakkans og hafi fulltrúar Íslands setið þann fund, en Sigmundur Davíð var forsætisráðherra þá og Gunnar Bragi Sveinsson, flokksbróðir hans, utanríkisráðherra. Í kjölfarið hafi langar viðræður um orkupakkann átt sér stað sem Ísland tók fullan þátt í.

„Hafi Sigmundur Davíð sem forsætisráðherra ekki vitað af þeim og því ekki haft fyrir því að koma sínum athugasemdum og áherslum inn í viðræðurnar um þann mikla háska sem íslenskri þjóð stafaði af þriðja orkupakkanum, tja þá var hann ekki góður forsætisráðherra, sagði í Facebook færslu Kolbeins.