Trump hunsaði ráðgjafa sína og óskaði Pútín til hamingju

Þjóðaröryggisráðgjafar Donalds Trump Bandaríkjaforseta réðu honum sérstaklega frá því að óska Vladimír Pútín, forseta Rússlands, til hamingju með endurkjör sitt fyrir símtal leiðtoganna tveggja í dag. Trump hafði þær ráðleggingar að engu og kaus einnig að láta vera að fordæma eiturvopnaárás í Bretlandi.

Bandarískir embættismenn segja að í undirbúningsefni sem Trump fékk fyrir símtal sitt við Pútín í dag hafi staðið með hástöfum „EKKI ÓSKA TIL HAMINGJU“, að því er Washington Post segir frá. Aðstoðarmenn Trump höfðu einnig lagt upp að forsetinn myndi fordæma taugaeitursárásina á rússneskan fyrrverandi njósnara á Bretlandi fyrir rúmum tveimur vikum en rússnesk stjórnvöld eru talin hafa staðið að baki henni.

Sjálfur lýsti Trump símtali þeirra Pútín sem „mjög góðu“ í dag. Sagði hann fréttamönnum að hann hefði óskað Pútín velfarnaðar eftir að sá síðarnefndi tryggði sér endurkjör og nýtt sex ára kjörtímabil í kosningum á sunnudag. Kosningaeftirlitsmenn hafa varað við því að fjöldi dæma hafi verið um möguleg svik í kosningunum. Pútín hlaut 76% atkvæða.

Washington Post segir það ekki ljóst hvort að Trump hafi lesið minnisblöð aðstoðarmanna sinna og ráðgjafa fyrir símtalið. Á þeim var fjöldi umræðuefna sem áttu að stýra samtalinu en slíkt er alvanalegt við þessar aðstæður. Miklar vangaveltur hafa verið um það undanfarið að Trump hyggist reka H.R. McMaster, þjóðaröryggisráðgjafa sinn.

Trump er sagður hafa átt frumkvæðið að símtalinu og hann hafi byrjað það á hamingjuóskunum.

Stutt er síðan ríkisstjórn Trump tilkynnti um refsiaðgerðir gegn Rússlandi vegna afskiptanna af forsetakosningunum árið 2016 og tölvuárásum. Þá tók Rex Tillerson, þáverandi utanríkisráðherra Trump, undir með Bretum að Rússar hefðu staðið að taugaeitursárás á Sergei Skripal og dóttur hans í Salisbury á Bretlandi fyrir rúmum tveimur vikum.

Aðdáun á harðstjórum og einræðisherrum

Leiðtogar annarra vestrænna ríkja hafa veigrað sér við því að tjá sig um niðurstöður rússnesku forsetakosninganna, hvað þá að óska Pútín til hamingju. Spenna hefur einkennt samskipti vestrænna ríkja við Rússland undanfarið vegna afskipta þeirra af kosningum í Bandaríkjunum og víðar, málefnum Sýrlands og Úkraínu og nú síðast taugaeitursárásinni í Salisbury.

Þrátt fyrir bandaríska leyniþjónustan hafi komist að þeirri niðurstöðu að Rússar hafi reynt að hafa áhrif á forsetakosningarnar vestanhafs árið 2016 hefur Trump ítrekað forðast að gagnrýna Rússa eða Pútín. Í fyrra sagðist Trump trúa því þegar Pútín neitaði að hafa reynt að hafa áhrif á kosningarnar árið 2016.

Símtal hans og Pútín nú hefur vakið nokkra furðu og gagnrýni. Þannig sagði John McCain, öldungadeildarþingmaður repúblikana og fyrrverandi forsetaframbjóðandi, að bandarískur forseti leiði ekki frjálsa heiminn með því að óska einræðisherrum til hamingju með sigur í falskosningum.

An American president does not lead the Free World by congratulating dictators on winning sham elections. And by doing so with Vladimir Putin, President Trump insulted every Russian citizen who was denied the right to vote in a free and fair election. https://t.co/lcQTBi7CA1

— John McCain (@SenJohnMcCain) March 20, 2018

Opinber rannsókn stendur nú yfir á því í Bandaríkjunum hvort að forsetaframboð Trump hafi átt í samráði við rússnesk stjórnvöld um að hafa áhrif á kosningarnar árið 2016.

Athygli hefur vakið að Trump virðist bera sérstaka virðingu fyrir harðstjórum. Þannig lýsti hann mikill aðdáun á fíkniefnastríði Rodrigo Duterte, forseta Filippseyja, í símtali þeirra í fyrra. Þúsundir manna hafa verið drepnir af lögreglu án dóms og laga í landinu í herferðinni.

Þá óskaði Trump Recep Erdogan, forseta Tyrklands, til hamingju með sigur í umdeildri þjóðaratkvæðagreiðslu sem jók völd hans í fyrr og lofaði aukin völd Xi Jinping, forseta Kína, sem breytti reglum um hversu lengi forseti getur setið við völd.