Mögulegt að taka tíu milljarða úr bönkunum á ári hverju

Töluvert svigrúm er til að taka fé út úr bönkunum til að fjármagna innviðauppbyggingu. Þetta segir Ágúst Ólafur Ágústsson, oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi suður. Ágúst Ólafur var gestur Kosningaspjalls Vísis í dag.

Hann segir þó að varlega þurfi að fara í slíkar aðgerðir og jafnframt að Sjálfstæðisflokkurinn sé með óábyrgustu hugmyndirnar um slíkar aðgerðir.

Samfylkingin mælist nú með 10-15 prósenta fylgi í skoðanakönnunum. Ágúst Ólafur segir að það megi rekja til þess að flokkurinn hafi farið í naflaskoðun eftir að hafa hlotið 5,7 prósent atkvæða í alþingiskosningunum í fyrra.

„Við finnum fyrir talsverðum meðbyr og staðan er allt önnur en í fyrra. Við litum svolítið inn á við og endurnýjuðum listana og meitluðum skilaboðin. Fórum aðeins að tala meira frá hjartanu og ég tel að það hafi skilað árangri,“ segir Ágúst Ólafur.

„Ég held að fólk sé tilbúið í breytingar. það er verk að vinna í þessu samfélagi.“

 

Mikilvægt að varðveita efnahagslegan stöðugleika

Ágúst Ólafur segir að kosningaloforð Samfylkingarinnar um tuga milljarða innviðauppbyggingu á hverju ári næstu fjögur ári séu ekki óraunhæf. Það sé meðal annars hægt að fjármagna með því að taka töluvert fé úr bönkunum. Varlega þurfi þó að fara í slíka að gerðir.

„Það skiptir mjög miklu máli hvað þetta varðar að varðveita efnahagslegan stöðugleika. Hér hefur verið mjög mikill hagvöxtur það sem við höfum gagnrýnt er að honum er einfaldlega misskipt. Við sjáum að fimm prósent af landsmönnum eiga næstum því jafn mikið af nettó eignum þjóðarbúsins og hin 95 prósentin. Þannig það er gríðarlegur ójöfnuður meðal eigna. Hann er minni þegar litið er til tekna, en ef við lítum á eignaójöfnuðinn þá er hann mjög mikill á íslandi,“ segir Ágúst Ólafur.

„Varðandi bankana þá sjáum við það að eignir bankanna hafa aukist um þúsund milljarða síðan frá hruni. Eigið fé þeirra er um 660 milljarðar. Þannig að að okkar mati, og að flestra mati sýnist mér, þá er hægt að taka, lækka eigið féð, til dæmis með arðgreiðslum eða einhverjum öðrum leiðum og setja í svona innviðafjárfestingu, í einskiptisaðgerð eins og sagt er. Til dæmis að byggja nýjan landspítala og annað slíkt,“

Hann segir að ekki sé um að ræða fjármögnun á rekstri heldur einungis innviðauppbyggingu.

„Við erum ellefta ríkasta land í heimi. það eru nægir peningar hér til en þeim er ekki skipt rétt í gegnum skattkerfið og gegnum aðgerðir stjórnvalda. Við viljum aðra forgangsröðun, pólitík snýst um forgangsröðun. Við eigum ekki að sætta okkur við að vera ellefta ríkasta land í heimi og að á sama tíma eru 6000 börn sem líða skort í samfélaginu. Fara svöng að sofa, samkvæmt Unicef. að sama skapi ef við lítum á eldri borgara, að eldast á íslandi á ekki að þýða óvissa, óöryggi eða fátækt. Þannig að við þurfum að efla velferðarkerfið, hafa öflugt velferðarkerfi, ekki nálgast velferðarkerfi eins og það sé eitthvað öryggisnet, lágmarksaðstoð, neyðaraðstoð.“

Bankarnir söluvænni

Til lengri tíma litið vill flokkurinn selja Íslandsbanka og Arion banka. Landsbankinn verði áfram í eigu ríkisins og verði samfélagsbanki. Sé eigið fé bankanna lækkað verði þeir söluvænni og ódýrari fyrir vikið. Hann bendir á að samanborið við banka á Norðurlöndum sé eigið fé íslenskra banka mjög mikið.

„En það þarf að vera mikið. Það er ekki svo langt síðan hrunið var hérna og sporin hræða. Það tók íslenska bankamenn einungis fjögur ár að keyra hér allt í þrot. Þannig að við verðum að fara varlega hvað þetta varðar og hafa hér banka sem taka mið af almannahagsmunum og draga úr áhættusækni og ofvexti þeirra eins og við brenndum okkur á illilega fyrir níu árum.“

Aðspurður hversu mikið fé sé raunsætt að taka úr bönkunum á ári hverju segir Ágúst Ólafur að líklega sé um sirka tíu milljarða að ræða á ári.

„Það er hægt að ímynda sér þannig tölu, við höfum verið að taka arð úr bönkunum. Mér sýnist allir flokkar vera að lofa um 30 til 50 milljörðum. þannig að svigrúmið er að mati flestra mikið. það er reyndar einn flokkur sem er að tala um 100 milljarða í innviðafjárfestingu á sama tíma og hann ætlar að lækka alla heimsins skatta, það er Sjálfstæðisflokkurinn. þannig að hann er langóábyrgastur að þessu leyti. Hvað varðar okkar loforð við ætlum að fjármagna þetta með arðgreiðslum úr bönkunum.

Eigendur sætta sig við eitt prósent af tekjum

Samfylkingin stefnir einnig að því að fjármagna loforð með hækkun auðlindagjalda og segir Ágúst mikilvægt að umræðan sé tekin um þau.

„Auðlindagjöldin, veiðileyfagjöldin eru minna en 1 prósent af ríkistekjunum. Þjóðin er eigandi þessarar auðlindar. það eru ekki ákveðnar fyrirtæki eða fjölskyldur sem eiga fiskinn í sjónum. það er þjóðin sem á, samkvæmt lögum. Það eru ekki margir eigendur sem myndu sætta sig við að fá eitt prósent af sínum tekjum frá sinni meginauðlynd. Þannig að við teljum að það sé svigrúm. Við ætlum ekki að fara í neinar kollsteypur, við viljum að sjávarútvegurinn sé sjálfbær og við erum stolt af sjávarútveginum, hann er góð vel rekin grein hér á landi. En ég tel að þeir geti lagt meira af mörkum,“ segir Ágúst.

„Við sjáum líka orkufyrirtækin, þau geta líka borgað auðlindagjald og ef við værum með sambærilegan orkuauðlindaskatt eins og Noregur þá væri það að gefa okkur um sjö milljarða. þannig það eru margar leiðir til að ná í pening. Því við sjáum að fólkið í landinu er að kalla eftir, það vantar meiri pening í heilbrigðis- og menntakerfið. Einhvers staðar þurfa peningarnir að koma frá og við erum að reyna að finna breiðustu bökin sem geta borið það. Við viljum ekki sætta okkur við það að skattbyrði allra tekjuhópa hafi aukist og mest hjá hinum tekjulægstu.“