Umræðan um verðlag á Íslandi þyrfti að byggja oftar á staðreyndum

Jón Björnsson, forstjóri Festi, segir umræðuna um verðlag á Íslandi ekki alltaf byggða á staðreyndum. Hann dregur þó ekkert úr því að upplifun viðskiptavina af verðlagi kunni að vera rétt en undirstrikar að það skipti máli hvar og hvernig fólk verslar.

Rætt var við Jón í Bítinu í morgun þar sem honum var gert að svara fyrir Facebook-færslu sem vakið hefur mikla athygli síðustu daga.

Þar greinir ósáttur neytandi frá kynnum sínum af íslenskri verslun og gagnrýnir hátt verðlag og lök gæði, samanborið við verslanir erlendis. Færsluna má sjá hér að neðan.

Magn og umhverfi

„Það sem við skoðum og berum okkur saman við er hvernig álagning smásöluaðila á Íslandi sé samanborið við í nágrannalöndum okkar,“ segir Jón og tekur Danmörku sem dæmi, þrátt fyrir að markaðurinn þar sé 17 sinnum stærri en hér.

„Sem þýðir það að þegar ég kaupi eitt bretti af jarðaberjum þá kaupir danski aðilinn væntanlega 17,“ segir Jón og bætir við að það myndi eflaust skila honum betra innkaupsverði. Þegar kemur að álagningu verslana sé sagan hins vegar önnur.

Hún sé, ef eitthvað er, lægri en í nágrannalöndum okkar.

Verðmunurinn byggist þó ekki einungis á magni innkaupanna heldur einnig því umhverfi sem íslenskir neytendur búa við að sögn Jóns. Hér eru til að mynda ekki margir framleiðendur í mörgum vöruflokkum, svo sem mjólkurvörum þar sem Mjólkursamsalan situr nær ein um hituna.

Aðspurður um hvers vegna styrking krónunnar að undanförnu hafi ekki skilað sér betur í vasa neytenda segir Jón að samsetning matarkörfunnar spili þar rullu.

Sjötíu prósent þeirra matvæla sem Íslendingar kaupa séu framleidd hér heima. Þrátt fyrir að aðföng að utan séu notuð í innlenda matvælaframleiðslu vegi „verulegar launahækkanir“ hér á landi að undanförnu upp á móti. Jón bendir sérstaklega á að landbúnaðarvörur hafi þannig ekki hækkað í verði svo neinu nemur á undanförnum árum.

Hvað gæði vörunnar varðar segir Jón ekki hægt að líta hjá því að Ísland sé eftir allt saman eyja og að grænmeti og ávextir séu hingað flutt í einum gámi á viku.

Þrátt fyrir að vörurnar séu af hæstu gæðum þegar í gáminn er komið þá sé óraunhæft að gera nákvæmlega sömu kröfu til gæðanna þegar til landsins er komið.

Samanburðurinn við útlönd, þar sem hægt er panta vöruna og fá hana afhenta nær samdægurs, sé því óraunhæfur.

Spjall þeirra Bítiskarla við Jón Björnsson má heyra í spilaranum hér að neðan.