Kæra sig ekki um meira sýndarsamráð

Öryrkjabandalag Íslands (ÖBÍ) tekur ekki þátt í vinnu við gerð nýs frumvarps um endurskoðun almannatryggingakerfisins þrátt fyrir boð ráðherra þar um. „Það hvarflar ekki að okkur að taka þátt í frumvarpsvinnu sem við getum ekki skrifað undir mannréttinda vegna. Við getum ekki boðið fólki upp á svona kerfi,“ segir Ellen Calmon, formaður ÖBÍ.

Meirihluti nefndar um endurskoðun almannatryggingakerfisins skilaði skýrslu sinni til Eyglóar Harðardóttur, félags- og húsnæðismálaráðherra, 1. mars síðastliðinn. Fulltrúar minnihlutans og ÖBÍ skiluðu sér áliti.

Ellen segir vinnu hafna við gerð frumvarps sem byggi á niðurstöðum meirihlutans og ÖBÍ hafi verið boðið að taka þátt. „Við eigum að sitja þarna með sama fólkinu og við höfum setið með í nefnd í tvö og hálft ár.“ Allan þann tíma hafi ÖBÍ ekki komið neinni af sínum tillögum fram þrátt fyrir að hafa lagt til ítarlega skýrslu þar um. Skýrslan ber heitið „Virkt samfélag“ og var kynnt fyrir um ári síðan en þar koma fram þær helstu breytingar sem gera þyrfti á almannatryggingakerfinu samhliða því að horfið yrði frá örorkumatskerfi yfir í kerfi sem byggi á starfsgetumati.

„Nú á sama fólk og sat í nefndinni að skrifa frumvarpið, nema nú er stjórnarandstöðunni ekki boðið að taka þátt,“ segir Ellen. ÖBÍ er boðið upp á að sitja ein í hópi sem lokað hafi eyrunum fyrir tillögum samtakanna í tvö og hálft ár. Þeim hjá ÖBÍ sé misboðið að ekkert mark hafi verið tekið á faglega unnum tillögum heildarsamtaka fatlaðs fólks og örorkulífeyrisþega, með 41 aðildarfélag og 30 þúsund manns undir.

„Þetta er sýndarsamráð. Það er ekki hægt að sjá eða finna á félagsmálaráðherra að hún hafi nokkurn tímann ætlað að hlusta á okkar tillögur.“ ÖBÍ gerir fjölda athugasemda við tillögur meirihlutans. Þar á meðal eru gagnrýndar auknar skerðingar á þann hóp fólks sem hafi minnsta starfsgetu. „Við getum ekki sætt okkur við að festa eigi fátækasta fólkið í fátæktargildru og ekki veita þeim neina möguleika á að afla sér aukatekna.“

Þá verði, samkvæmt tillögum meirihluta nefndarinnar, ekkert þak sett á þær tekjur sem fólk með 50 prósenta starfsgetumat megi vinna sér inn. „Þú getur verið með 800 þúsund krónur á mánuði og færð samt borguð 50 prósent frá Tryggingastofnun. Þetta er algjörlega galin hugmynd,“ segir Ellen. Í fyrsta lagi eigi almannatryggingar ekki að þurfa að greiða til fólks með rífandi tekjur og í öðru lagi sé vandséð hvernig haga eigi eftirliti með þessum málum. „Það er algjörlega órætt.“

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 16. apríl.