Mörg úrræði stjórnvalda í húsnæðismálum „útþynnt“

Úrræði stjórnvalda í húsnæðismálum, sem upphaflega voru hugsuð sem stuðningur við þá sem mest þurfa á því að halda, hafa mörg orðið „útþynnt“ af því að reyna að hjálpa of stórum hópi fólks. Þetta er meðal þess sem kom fram í pallborðsumræðum VÍB um húsnæðismarkaðinn í morgun.

Í umræðunum tóku þátt þau Henný Hinz, deildarstjóri hagdeildar ASÍ, Hjálmar Sveinsson, formaður umhverfis- og skipulagsráðs Reykjavíkur og Björn Brynjúlfur Björnsson, hagfræðingur Viðskiptaráðs Íslands. Björn Brynjúlfur flutti sömuleiðis framsögu fyrir umræðurnar þar sem hann hélt því fram að núverandi aðgerðir stjórnvalda í húsnæðismálum hafi meiri áhrif til hækkunar á almennu fasteignaverði en til lækkunar.

Í framsögunni færði Björn jafnframt rök fyrir því að afmarka þyrfti betur þá samfélagshópa sem eiga að fá einhvers konar stuðning hins opinbera við húsnæðiskaup. Ótækt væri að stjórnvöld héldu úti fimm kerfum til þess (sem brátt verða sex) sem nær öll eru almenns eðlis.

Sjá einnig: Á þriðja milljarð í húsnæðismál

„Það þýðir að kerfin eru að ná til stórs hluta þjóðarinnar,“ sagði Björn. „Þau eru ekki að beinast að ákveðnum, þröngum félagslegum hópi sem er hvað verst staddur, heldur beinast þau kannski að fjörutíu eða jafnvel fimmtíu prósentum þjóðarinnar.“

Björn sagði kerfin þannig vera búin að missa marks og tók Hjálmar að einhverju leyti undir það í umræðunum.

„Kerfið sem upphaflega er hugsað sem stuðningur fyrir þá sem þurfa á því að halda, endar einhvern veginn á því að verða ofsalega útþynnt,“ sagði Hjálmar. „Ég held að það sé vegna þess að það er einhver pólitískur þrýstingur sem skapast. Þá koma fleiri og fleiri hagsmunahópar sem segja: Við þurfum líka og við þurfum líka. Á endanum verður þetta smurt ofsalega þunnt. Svona aðgerðir þurfa að vera hnitmiðaðar og snúa að þeim hópum sem á því þurfa að halda.“

Sjá einnig: Íbúðalánasjóður selur 504 fasteignir um land allt

Í máli Hennýjar kom meðal annars fram að hún teldi að ákveðnir tekjulágir hópar í samfélaginu búi við allt of háan húsnæðiskostnað.

„Það er vandi sem hefur safnast upp á löngum tíma,“ sagði Henný. „Það eru hér hópar sem hafa verið algjörlega skildir eftir. Þeir hafa ekki tök á því að komast inn á húsnæðismarkaðinn, húsnæðiskostnaður þeirra er óviðunandi hár og þeir hafa heldur ekki tök á því að greiða markaðsleigu, því það er bara hin hliðin á háu fasteignaverði.“

Björn Brynjúlfur benti á í því samhengi að stjórnvöld séu nú að styðja um fjörutíu prósent fasteignaeignenda með húsnæðisbótum. Ef aðeins væri stutt við tíu prósent, væri hægt að fjórfalda stuðninginn við þann hóp sem mest þarf á því að halda fyrir sömu fjármuni.

Hægt er að horfa á umræðurnar í heild sinni í spilaranum hér að ofan.