Starfsviðtali klúðrað

Már Guðmundsson er bankastjóri Seðlabanka Íslands. Sem slíkur kemur hann reglulega á fundi efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis til að gefa skýrslur um stöðu mála og svara spurningum nefndarmanna.

Á mánudaginn kom Már á fund nefndarinnar. Hann var krafinn svara um það hvers vegna peningastefnunefnd Seðlabankans heldur vöxtum jafn háum og raun ber vitni á sama tíma og verðbólga hefur í mörg misseri haldist í sögulegu lágmarki. Hann var einnig spurður að því hvers vegna húsnæðiskostnaður sé hafður inni í vísitölu hér en ekki erlendis og hvers vegna bankinn noti ekki frekar bindiskyldu en vaxtatækið í baráttu sinni við verðbólgu.

Ef fyrir framan þingnefndina hefði setið umsækjandi um starf hagfræðings í Seðlabankanum eru engar líkur á að hann hefði verið ráðinn í starfið. Svo umfangsmikil voru undanvik frá spurningum og yfirgripsmikil fáfræðin.

En þarna sat ekki nýútskrifaður hagfræðingur heldur seðlabankastjórinn sjálfur. Hann gat með engu móti gert grein fyrir því hvers vegna húsnæðiskostnaður er reiknaður inn í vísitölu hér á landi en ekki í öðrum löndum. Þessi spurning er þó áleitin sökum þess að hér á landi uppfærast höfuðstólar flestra neytendalána í takt við vísitöluna en slíkt tíðkast alls ekki í öðrum löndum.

Seðlabankastjórinn sagðist hafa fengið uppáskrift Alþjóða gjaldeyrissjóðsins á ágæti þess að stýrivextir hér eru mörg hundruð sinnum hærri en í sumum helstu nágrannalöndum okkar þó að verðbólgan sé á svipuðu róli hér og þar, alla vega ef notaðar eru áþekkar forsendur útreikninga. AGS er vitanlega ánægður með hina háu stýrivexti, sem skapa vaxtamunarviðskipti upp á tugi eða jafnvel hundruð milljarða, sem alla skal nota til að hleypa spákaupmönnum og kröfuhöfum, sem læstust inni með peningana sína á Íslandi í hruninu, út úr íslenska hagkerfinu. Hagsmunagæsla spákaupmanna og kröfuhafa er verkefni AGS. Hvernig borga á nýju snjóhengjuna í fyllingu tímans er annað mál. Sennilega verða vextirnir þá hækkaðir enn frekar með sérstakri blessun AGS.

Fram kom á fundinum að seðlabankastjóri segist vita nákvæmlega hver áhrif vaxtabreytinga eru á hagkerfið en hefur litla hugmynd um áhrif bindiskyldu. Samt hefur verðbólguspá Seðlabankans verið kolvitlaus í mörg ár eða jafnvel áratugi. Hvernig má það vera ef Seðlabankinn veit upp á hár hver áhrif vaxtastefnu hans eru? Og, af hverju hefur bankastjórinn ekki hugmynd um áhrif breytilegrar bindiskyldu? Ber honum ekki að kynna sér þau tæki sem honum standa til boða í sínu mikilvæga starfi?

Nýútskrifaður hagfræðingur að koma úr starfsviðtali hefði gert sér fulla grein fyrir því að hann klúðraði viðtalinu og fengi ekki starfið enda ætti hann ekkert erindi í það.