Stöðugleikafé verði nýtt til að leysa vanda ÍLS

Kaupi ríkið upp mikið magn ríkisskuldabréfa myndi það að líkindum auka peningamagn í umferð og skapa þenslu hér á landi. Þetta segir Jón Bjarki Bentsson, sérfræðingur hjá greiningardeild Íslandsbanka.

Jón Bjarki bendir á að ýmsar aðrar leiðir séu færar við niðurgreiðslu skulda ríkisins með þeim fjármunum sem ríkinu falli í skaut við greiðslu stöðugleikaskatts eða stöðugleikaframlags. Til að mynda sé hugsanlegt að eignir sem fari í umsjá Eignasafns Seðlabanka Íslands verði seldar í skiptum fyrir ríkiskuldabréf. „Það myndi ná fram lækkun á skuldunum án þess að auka peningamagn,“ segir Jón Bjarki.

Ásgeir Jónsson, dósent í hagfræði við Háskóla Íslands, tekur undir með Jóni Bjarka að bein uppgreiðsla ríkisskuldabréfa geti verið varhugaverð. „Ríkið skuldar margt annað. Það er 460 milljarða gat hjá Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins og það væri ekki óeðlilegt að þessir peningar væru nýttir í það stoppa í það gat með einhverjum hætti. Annað stórt gat er Íbúðalánasjóður. Það væri bara mjög sniðug hugmynd að gera þann sjóð upp og ganga frá honum,“ segir Ásgeir.

Páll Harðarson, forstjóri Kauphallarinnar, hefur áður talað fyrir því að farið verði varlega í að greiða niður ríkisskuldabréf. Slíkt geti dregið úr skilvirkni á skuldabréfamarkaði með neikvæðum afleiðingum fyrir íslenskan verðbréfamarkað.

Jón Bjarki bendir á að útgefin ríkisskuldabréf sem virk viðskipti séu með nemi um 640 milljörðum króna. Af því eru um 160 milljarðar í eigu útlendinga og verða komnir í aðra fjármögnun eftir aflandskrónuútboð í haust. „Strax þar minnkar stabbinn um fjórðung og frekari lækkun þessara skulda er þá fljót að breyta þeirri mynd enn frekar,“ segir hann.

Jón Bjarki segir að til þess að nægjanleg viðskipti séu með skuldabréfaflokk þurfi hann að vera a.m.k. 15 til 20 milljarðar króna að stærð. Nú séu átta skuldabréfaflokkar hjá ríkinu sem virk viðskipti séu með.