Þorsteinn Víglundsson: Allir munu tapa og atvinnutækifæri glatast

Við erum að leggja upp í sambærilegan leiðangur og á tíunda áratugnum þar sem laun voru tuttugufölduð en kaupmáttur jókst á tíu árum um innan við eitt prósent. Allir munu tapa, skuldir fólks og fyrirtækja stökkbreytast og atvinnutækifæri glatast. Þetta segir Þorsteinn Víglundsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi í september. 

Í leiðaranum segir Þorsteinn að kjarasamningarnir sem Samtök atvinnulífsins gerðu við helstu stéttarfélög á almennum vinnumarkaði í byrjun júní sl. fólu í sér miklar launahækkanir. En samningarnir voru gerðir til langs tíma og áttu að skapa fyrirtækjum fyrirsjáanleika í rekstrarumhverfi sínu. Vonast var til að samningarnir skiluðu launafólki auknum kaupmætti en tryggðu áfram stöðugleika í efnahagslífinu. Fyrirtækjunum var ætlað að halda aftur af verðhækkunum þótt ljóst væri að koma myndi til hækkana á ákveðnum sviðum. Síðan hefur gerðardómur um laun háskólamanna og hjúkrunarfræðinga hleypt vinnumarkaðnum í uppnám með úrskurði um launahækkanir langt umfram það sem almennu samningarnir gera ráð fyrir. Launahækkanir sem fólust í samningum kennara eru einnig langt umfram það sem almennt launafólk býr við.

Þetta gengur ekki lengur

Þorsteinn segir að allir vilja rétta sinn hlut og troðast fram fyrir í röðinni í stað þess að leggja sitt af mörkum til að skapa aðstæður þar sem allir hagnast. Nú sé ekki rétti tíminn til að leita sökudólga en það blasi við að þetta gengur ekki lengur. Jafnframt er ljóst að misræmi í launaþróun einstakra hópa geti ekki orðið grundvöllur að sátt á vinnumarkaði. Hækkanir launa hafi ekki tekið mið af stöðu efnahagslífsins, sveitarfélögin ráða ekki við þær eins og sjá má af afkomu þeirra og ríkið mun ekki gera það heldur.

Breyta verður hvernig samið er um kaup

Þorsteinn segir þetta undirstrika að breyta verði því hvernig samið er um kaup og kjör á almennum og opinberum vinnumarkaði. Ef við höldum áfram á sömu braut muni það skila fólki og fyrirtækjum minna en engu og skerða lífskjör á Íslandi í stað þess að bæta þau.