SPRON-málið: Þurfti að brýna fyrir vitni að það væri refsivert að greina rangt frá fyrir dómi

Annar dagur aðalmeðferðar í máli sem sérstakur saksóknari hefur höfðað gegn fyrrverandi forstjóra og fyrrum fjórum stjórnarmönnum í SPRON hófst í Héraðsdómi Reykjavíkur í morgun. Vitnaleiðslur hófust eftir hádegi í gær og halda áfram í dag.



Fimmmenningarnir eru ákærðir fyrir tveggja milljarða króna lánveitingu SPRON til Exista þann 30. september 2008. Vill saksóknari meina að þeir hafi farið út fyrir heimildir sínar og stefnt fé sparisjóðsins í verulega hættu en lánið fékkst aldrei greitt til baka.

Fyrsta vitnið sem kom fyrir dóminn í dag var Hersir Sigurgeirsson, doktor í stærðfræði og dósent við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands. Óttar Pálsson, verjandi Rannveigar Rist, kallaði Hersi fyrir dóminn sem vann matsgerð fyrir verjandann um hvaða líkur hefðu verið á greiðslufalli Exista í september 2008.

Exista væri öruggur lántaki

Dómsformaður, Pétur Guðgeirsson, gerði þó athugasemd við að verjandi skyldi tiltaka að hér væri um matsgerð að ræða þar sem ekki væri í raun um matsgerð að ræða í skilningi sakamálalaga. Sagði Óttar þá að um sérfræðiálit væri að ræða.

Hersir mat hvaða líkur hefðu verið á greiðslufalli á lánveitingu SPRON til Exista og byggði á þeim upplýsingum sem þá lágu fyrir um fjárhag Exista. Niðurstaða mats Hersis var sú að Exista væri öruggur lántaki og litlar sem engar líkur hafi verið á því að félagið gæti ekki borgað upp lánið.

Hallgrímur Björnsson, sem var starfsmaður fjárstýringar Exista, settist næst í vitnastúkuna. Hann tilkynnti dómnum að einn sakborninga í málinu, Margrét Guðmundsdóttir, væri móðursystir hans. Dómsformaður sagði að hann þyrfti þá ekki að bera vitni en Hallgrímur kvaðst vilja það.

Hann vissi þó lítið um lán SPRON til Exista. Hann mundi ekki eftir að hafa komið að lánsbeiðninni sem lögð var fyrir stjórnarfundinn þar sem lánið var samþykkt og þá mundi hann ekkert sérstaklega eftir því af hverju lánið var framlengt fjórum sinnum. Hallgrímur sagði það þó ekki óalgengt að framlengt væri í lánum af þessu tagi.

„Snúningur“ og „spegla þetta“

Birgir Jónasson, aðstoðarsaksóknari, spilaði nokkur símtöl fyrir dómnum í dag sem Hallgrímur var aðili að. Í þeim öllum ræðir hann við starfsmann fjárstýringar í SPRON um framlengingu á láninu.

Ræða þeir meðal annars um „snúning”, „spegla þetta bara í einn mánuð“ og „VÍS dæmið“ en fyrir liggur í málinu að VÍS lagði tvo milljarða inn í SPRON sama dag og Exista fékk lánið.

Hallgrímur gat ekki gert grein fyrir þessum símtölum og mundi lítið eftir þeim en sagði vissulega rétt að hann væri aðili að þeim. Dómsformaður, Pétur Guðgeirsson, spurði hann þá hvaða skilning hann legði í orðalagið “VÍS dæmið.” Kvaðst Hallgrímur eiga erfitt með að segja til um það.

Pétur spurði þá hvað ætt væri við með “spegla þetta” og sagðist Hallgrímur ekki átta sig á því. Þó teldi hann að í einhverju símtalinu kæmi fram að hann þyrfit að skoða það betur.

Hér sá dómsformaðurinn ástæðu til þess að brýna fyrir vitninu að honum væri skylt að segja satt og rétt frá að viðurlagðri refsingu. Hallgrímur sagðist vita það og hélt vitnaleiðslan svo áfram.